Przestrzeń powietrzna jest co raz bardziej zatłoczona. Częstotliwości, na których następuje wymiana informacji pilot-kontroler, co raz częściej są nieustannie zajęte, dając każdemu pilotowi bardzo mało czasu na nadanie swojego komunikatu oraz odebranie od kontrolera odpowiednich instrukcji. W związku z tym we frazeologii proceduralnej już dawno wprowadzono system kodowania oraz skracania najczęściej przekazywanych (tzw. rutynowych) informacji związanych z bezpiecznym wykonywaniem operacji lotniczych. Każdy pilot oraz kontroler powininen doskonale znać wszystkie kody i skróty stosowane w lotnictwie cywilnym. Poniżej prezentujemy tylko najważniejsze z nich. Całość natomiast dostępna jest w dokumencie ICAO PL-8400 Skróty i Kody Stosowane w Międzynarodowym Lotnictwie Cywilnym PANS-ABC.

 

Dokument PL-8400 Skróty i Kody Stosowane w Międzynarodowym Lotnictwie Cywilnym PANS-ABC do ściągnięcia TUTAJ.

 

 

Poniżej prezentujemy także alfabet fonetyczny, stosowany w radiotelefonii. Każdej literze alfabetu przypisany jest jej fonetyczny odpowiednik, który należy wymawiać w przypadku stosowania literowania.

 

A - Alpha
B - Bravo
C - Charlie
D - Delta
E - Echo
F - Foxtrot
G - Golf
H - Hotel
I - India
J - Juliet
K - Kilo
L - Lima
M - Mike
N - November
O - Oscar
P - Papa
Q - Quebec
R - Romeo
S - Sierra
T - Tango
U - Uniform
V - Victor
W - Whiskey
X - X-ray
Y - Yankee
Z - Zulu

 

_______________________________________________________________________________________________________

 

AAL (above aerodrome level) - nad poziomem morza

ABN (aerodrome beacon) - latarnia lotniskowa

ACAS (airborne collision aviodance system) - pokładowy system zapobiegania kolozjom

ACC (aera control center) - ośrodek kontroli obaszru lub kontrola obszaru

ACK (acknowledge) - potwierdź

ADA (advisory area) - obszar ze służbą doradczą

ADF (automatic direction finding equipment) - automatyczny radionamiernik, radiokompas

ADR (advisory router) - trasa ze służbą doradczą

AFIL (flight plan filed in the air) - plan lotu złożony z powietrza

AFIS (aerodrome flight information service) - Lotniskowa Słuzba Informacji Powietrznej

AFS (aeronautical fixed service) - stała słuzba lotnicza

AGL (above ground level) - nad poziomem terenu

AGN (again) - ponownie, znowu

AIC (aeronautical information cingular) - biuletyn informacji lotniczych

AIP (aeronautical information publication) - zbiór informacji lotniczych

AIRAC (aeronautical information regulation and control) - regulacja i kontrola rozpowszechniania informacji lotniczych

AIREP (air-report) - meldunek z powietrza

AIS (aeronautical information services) - służby informacji powietrznej

AMSL (above mean sea level) - nad średnim poziomem morza

ALRS (alerting service) - służba alarmowa

ALS (approach lighting system) - system świateł podejścia

AMA (area minimum altitude) - minimalna wysokość

APV (approve or approvedor approval) - zatwierdź, zatwierdzono

ARO (air traffic services reporting office) - biuro odpraw załóg

ARP (aerodrome reference point) - punkt odniesienia lotniska

AR (air report) - meldunek z powietrza

ASDA (accelerate stop distance available) - rozporządzalna długość przerwania staratu

ATA or ATD (actual time of arrival or departure) - rzeczywisty czas przylotu lub odlotu

ATC (air traffic control) - Kontrola Ruchu Lotniczego

ATFM (air traffic flow management) - zarządzanie ruchem lotniczym

ATTN (attention) - uwaga

ATS (air traffic services) - Służby Ruchu Lotniczego

ATZ (aerodrome / airfield traffic zone) - Strefa Ruchu Lotniskowego (Strefa Ruchu Lotniczego)

AWY (airway) - droga lotnicza

BA (braking action) hamowanie

CAVOK (visibility, cloud and present weather better than prescribed values or conditions it should be pronounced KAV-OH-KAY) - widzialność, chmury i pogoda w chwili obserwacji są lepsze niż zalecane wartości lub warunki

CF (change frequency to ...) - zmień częstotoliwość na ...

CLIMB OUT (climb - out area) - strefa wnoszenia początkowego

CS (call sign) - znak wywoławczy

CPL (current flight plan) - bieżący plan lotu

CTAM (climb to and maintain) - wnieś się i utrzymuj

CTC (conatact) - nawiąż łączność

CTR (control zone) - strefa kontrolowana

D... (danger area...- followed by identyfication) - strefa niebezpieczna...-identyfikator

DA (decision altitude) - wysokość bezwzględna decyzji

DEST (destination) - punkt docelowy

DETRESFA (distress phase) - faza niebezpieczeństwa

DH (decision height) - wysokość względnadecyzji

DME (distance measuring equipment) - radioodległościomierz (radionawigacyjny system odległościowy)

DS (descend to or descending to) - zbliżać się lub zbliżanie się

EAT (expected approach time) - przewidywany czas podejścia

EET (estimated elapsed time) - przeiwdywany czas przelotu

EFT (expect further clearance) - oczekuj na następne zezwolenie

ETA (estimated time of arrival or estimating arrival) - przeiwdywany czas przylotu lub przewidywany przylot

ETD (estimated time of departure or estimating deprture) - czas odlotu i przwidywany odlot

ETO (estimated time on the significant point) - przewidywany czas przelotu nad znaczącym punktem nawigacyjnym

FAP (final approach point) - punkt rozpoczęcia podejścia początkowego

FIC (flight information center) - Centrum Informacji Powietrznej

FIR (flight information region) - Rejon Informacji Powietrzenej

FIS (flight information service) - Służba Informacji Powietrznej

FISA (automated flight information service) - zautomatyzowana służba informacji powietrznej

FL (flight level) - poziom lotu

FNA (final approach) - podejście końcowe

FMU (flight management unit) - organ zarządzania przepływem

GCA (ground controlled approach sytstem) - naziemny systsem kontroli podejścia do lądowania

GNSS (global navigation satellite system) - globalny sytsem nawigacyjny

GP (glide path) - ścieżka schodzenia

GPS (global positioning system) - globalny system pozycyjny

H24 (continous day or night service) - służba całodobowa

HF (high frequency(3-30 MHz)) - wysoka częstotliwość (3-30MHz)

IM (inner marker) - marker wewnętrzny

IN (initial approach) - podejście początkowe

HJ (sunrise to sunset) - od wschodu do zachodu słońca

HN (sunset to sunrise) - od zachodu do wschodu słońca

HS (service available during hours of scheduled operation) - służba dostępna w czasie wykonywania operacji planowanych

HX (no specific working hours) - nieokreslone godziny pracy (służby)

IFR (insrtument flight rules) - przepisy odnoszące się do wykonywania lotów według przyrządów

ILS (instrument landing system) - system lądowania według przyrządów

IMC (instrument meteorological conditions) - warunki meteorologiczne dla lotów według przyrządów (IFR)

INFO (information) - informacja

INS (inertial navigation system) - bezwładnościowy system nawigacyjny

KT (knots) - węzły

LORAN (long range navigation system) - lotniczy system nawigacyjny dalekiego zasięgu

MCTR (military control zone) - strefa kontrolowana lotniska wojskowego

MET (meteorological or meteorology) - meteorologiczny lub meteorologia

MLS (microwave landing system) - mikrofalowy system lądowania

MM (middle marker) - marker środkowy

MNPS (minimum navigation performance specifications) - specyfikacje minimalnej charakterystyki nawigacyjnej

MRP (ATS/MET report pont) - punkt meldowania ATS/MET

NDB (non -directional beacon) - naziemna radiolatarnia bezkierunkowa

NIL (none or I have nothing to send you) - nic lub nie mam nic do przekazania

NOTAM (a notice distributed by means of telecommuniacation containing information concerning the establishment, condition, or change in any aeronautical facility, service, procedure, or hazard, the timely knowledge of which is essential to personnel concerned with flight operations) - wiadomość rozpowszechniana za pomocą środków telekomunikacyjnych, zawierająca informacje o ustawieniu, stanie lub zmianach w odniesieniu do urządzeń lotniczych, służbach, procedurach a także o niebezpieczństwie , których znajomość we właściwym czasie jest istotna dla personelu związanego z operacjami lotniczymi.

PA (precision approach) - podejście precyzyjne

PALS... (precision approach landing system-category) - system świetlny precyzyjnego podejścia - kategoria

PAPI (precision approach path indicator) - wskaźnik ścieżki precyzyjnego podejścia

REP (report or reporting point) - rapoort/meldowanie lub punkt meldowania

RERTE (re-route) - zmiana trasy

QFE (atmospheric pressue at aerodrome elevation (or at runway threshold)) - ciśnienie atmosferyczne na poziomie lotniska (lub na poziomie progu drogi startowej)

QNH (altimeter sub - scale setting to obtain elevation when on the ground) - ustawienie skali wysokościomierza (ciśnienia), tak aby wskazywał on wysokość w odniesieniu do terenu

RCC (rescue co-ordinationcentre) - centrum koordynacji ratownictwa lotniczego

RNAV (area navigation (to be pronounced AR - NAV)) - nawigacja obszarowa

RVR (runway visual range) - zasięg widzialności wdłuż drogi stratowej

SALS (simple approach lighting system) - uproszczony system świetlnego podejścia

SELCAL (selective calling system - a system which permits the selective calling or individual aircraft over radiotelephone channels linking a ground station with the aircraft) - system selektywnego wywoływania (system do selektywnego wywoływania pojedyńczych użytkowników przestrzeni powietrznej przy zastosowaniu kanałów radiotelefonicznych łączących stację naziemną z samolotem)

SAR (search and rescue) - poszukiwanie i ratownictwo

SID (standard intrument departure) - standardowa procedura odlotu według przyrządów

SMC (surface movement control) - kontrola ruchu naziemnego

SNOWTAM (a special series of NOTAM notifying the presence or removal of hazardous conditions due to snow, slush and ice on the movement area, by means of a specific format) - NOTAM oddzielnej serii zawiadamiający przy użyciu specjalnego formularza, o zaistnieniu lub usunięciu warunków niebezpiecznych w obrębie pola naziemnego ruchu lotniczego, powodowanych przez snieg, lód, topmniejący śnieg lub stojacą wodęwskutek topnienia śniegu.

SPECIAL (special meteorological report (in abbreviated plan language)) - specjalny komunikat meteorologiczny(redagowany tekstem otwartym przy zastosowaniu obowiązujących skrutów)

SSR ( secondary surveillance radar) - wtórny radar dozorowania

SST (supersonic transport) - transport naddźwiękowy

STAR (Standard Terminal Arrival Route) - standardowy dolot według wskazań przyrządów

TACAN (tactical air navigation aid) - taktyczna lotnicza pomoc nawigacyjna

AF (aerodrome forecast) - prognoza lotniskowa

TMA (terminal control area) - rejeon kotrolowany lotniska lub węzła lotnisk

TWR (aerodrome control tower or aerodrome control) - wieża kontrolna lotniska lub kontrola lotniska

TWY (taxiway) - określona droga na lotnisku lądowym wyznaczona do kołowania statków powietrznych zapewniająca połączenie między określonymi częściami lotniska włączając:

- linie kołowania

- drogę kołowania po płycie

- drogę szybkiego kołowania

UHF (ultra-high frequency (300-3000 MHz)) - ultra wielka częstotliwość (300-3000MHz))

UIR (upper flight information region) - region informacji lotniczej górnej przestrzeni

UTA (upper control area) - obaszar kontrolowany górnej przestrzeni

UTC (co-ordianted universal time) - ubniwersalny czas skoordynowany

VASIS (visual approach slope indicator system) - wizualny system ścieżki schodzenia

VDF (VHF direction finding station) - radionamiernik kierunkowy wielkiej częstotliwości

VFR (visual flight rules) - przepisy wykonywania lotów z widocznością

WHF (very high frequency (30-300MHz)) - bardzo duża częstotliwość (30-300MHz)

VIP (very important person) - bardzo ważna osoba

VMC (visual meteorological condition for aircraft in flight) - warunki meteorologiczne dla lotów z widocznością (VFR)

VOLMET (meteorological information for aircraft in flight) - informacje meteorologiczne dla statków powietrznych wykonujących operacje powietrzne

VOR (VHF Omni-directional Range) - radiolatarnia ogólnokierunkowa VHF

VORTAC (VOR and TACAN combined) - system radionawigacyjny będący połączeniem VOR i TOCAN

WPT (way-point) - punkt drogi RNAV

XNG (crossing) - przecinanie


Opracowano na podstawie: "Kody i skróty stosowane w międzynarodowym lotnictwie cywilnym PANS" - ABC (PL-8400), Dziennik Urzędowy Urzędu Lotnictwa Cywilnego(ULC), załącznik do nr 1, poz 1 z dnia 16 lutego 2006r.

Standard Terminal Arrival Route