Awiacja to nie wyłącznie piloci, a przedstawiciele innych zawodów lotniczych tworzą szeroko rozbudowaną machinę, w której każdy element musi działać odpowiednio szybko i sprawnie, aby całość funkcjonowała w sposób pożądany, a nade wszystko bezpieczny.

 

 

 

 

W rejsy każdego samolotu, oprócz załogi, zaangażowane są rzesze innych ludzi, które czuwają choćby nad prawidłowym stanem technicznym floty, czy też monitorują sytuację w powietrzu, nie mogąc przy tym pozwolić sobie nawet na najmniejszy błąd. Odpowiedzialność i dokładność należą bowiem do najczęściej pożądanych cech u osób, które chcą wykonywać pracę w szeroko rozumianym transporcie powietrznym. Zapraszamy do zapoznania się z pierwszą częścią naszego przewodnika po bardziej i mniej znanych zawodach związanych z lotnictwem.

 

Kontrolerzy ruchu lotniczego

Zawód kontrolera ruchu lotniczego należy do zdecydowanie najbardziej odpowiedzialnych i wymagających profesji w tym sektorze zatrudnienia. Podstawowym zadaniem pracującej w tym charakterze osoby jest utrzymanie bezpieczeństwa w przestrzeni powietrznej, zwłaszcza poprzez zapobieganie powstaniu niebezpiecznej odległości między znajdującymi się w locie statkami powietrznymi. Jeden z kontrolerów podsumował nawet swoją profesję jako „codzienną grę w trójwymiarowe szachy, w której nigdy nie może pozwolić sobie na przegraną”.
Wykonujący tę pracę podzieleni są na trzy grupy, odpowiedzialne za różne etapy lotów: kontrolę lotniska, kontrolę zbliżania i kontrolę obszaru. Zadania, jakie przed nimi stoją, wymagają nierzadko dużej sprawności umysłowej i umiejętności szybkiego reagowania. Dlatego też, mimo iż dzień pracy kontrolera trwa osiem godzin, to, aby zapewnić jak największą koncentrację i zorientowanie na powierzone zadania, ma zapewnione obowiązkowe przerwy co dwie godziny. Oprócz wydawania zgody na start i lądowanie, kontrolerzy odpowiadają też za ruch samolotów na pasach startowych i drogach kołowania. Najbardziej dynamiczne wyzwania czekają jednak w strefie zbliżania, gdzie manewry samolotów obejmują nie tylko zmianę wysokości i prędkości, ale też kierunku lotu. Jeżeli maszyny znajdą się w odległości zagrażającej kolizji, kontroler ruchu lotniczego niezwłocznie podać musi odpowiedniemu pilotowi dane korygujące parametry lotu. Strefa obszaru obejmuje z kolei korytarze powietrzne. Tutaj, między innymi, kontrolerzy nawiązują kontakt z centrami kontroli lotniczych państw sąsiednich, reagując na sygnały o zmieniających się warunkach meteorologicznych, dbając o bezpieczeństwo przestrzeni powietrznej oraz konsultując z innymi lotniskami ewentualne zmiany w planach lotów.

Zdobycie zawodu kontrolera lotniczego wymaga przejścia przez bardzo wymagający proces rekrutacji. Szkoleniem w naszym kraju zajmuje się Polska Agencja Żeglugi Powietrznej, organizująca nabór kilka razy do roku. Kandydatów jest dużo, bo w jednym naborze nawet około pięciuset, ale do kształcenia zakwalifikowanych zostaje tylko 25 osób. Osoba chętna musi mieć co najmniej wykształcenie średnie (ze zdaną maturą), być dobrego stanu zdrowia i swobodnie porozumiewać się w języku angielskim. Rekrutacja obejmuje testy psychologiczne, oceniające przydatność do zawodu i egzamin z języka angielskiego. Zakwalifikowani do dalszego etapu przechodzą szkolenie teoretyczne, trwające około 8 miesięcy. Po zdaniu egzaminu uzyskuje się licencję praktykanta i w tym charakterze pobiera przez okres roku dalszą naukę. Po jej odbyciu można podejść do egzaminu na licencję kontrolera ruchu lotniczego. Zdobyte uprawnienia trzeba odnawiać raz na dwa lata, tyle samo ważne są orzeczenia lotniczo – lekarskie (od 40 roku życia należy przechodzić jednak badania corocznie). Kandydat na kontrolera ruchu lotniczego pobiera w toku szkolenia stypendium, wynoszące nieco ponad 2 tys. zł. Po uzyskaniu uprawnień można liczyć na wynagrodzenie rzędu 10 tys. zł brutto, chociaż nie należą także do rzadkości kontrolerzy zarabiający około dwukrotność tej kwoty. Na emeryturę kontrolerzy przechodzą w wieku sześćdziesięciu lat.

 

 

Meteorolodzy

Nie trzeba nikogo przekonywać, jak duże znaczenie dla bezpieczeństwa ruchu lotniczego ma znajomość zagadnień pogodowych i jak ważne dla planowania lotów są prognozy synoptyków. Podstawowe zadania w tym zakresie pełni Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej, będący państwowym instytutem badawczym, który na podstawie certyfikatu Urzędu Lotnictwa Cywilnego pełni osłonę meteorologiczną lotnictwa cywilnego w polskiej przestrzeni powietrznej. Współpraca obejmuje między innymi działalność lotniskowych stacji meteorologicznych, biur prognoz lotniczych, czy też meteorologicznych biura nadzoru. Meteorolog jest odpowiedzialny za analizę sytuacji pogodowej pod kątem, między innymi, bezpieczeństwa startowania czy lądowania samolotów i stale dokonuje odpowiednich obserwacji występowania wpływających na ruch powietrzny niepożądanych zjawisk atmosferycznych. O możliwości ich zaistnienia oraz o przewidywanych przez synoptyków warunkach pogodowych powiadamia się zarówno kontrolerów ruchu lotniczego, jak i załogi statków powietrznych.

W Instytucie Meteorologii i Gospodarki Wodnej nie często dochodzi do rotacji pracowników, a co za tym idzie zdobycie pracy nie należy do rzeczy najłatwiejszych. Informacje o naborze jednak co jakiś czas się pojawiają. Trafiają tam najczęściej absolwenci kierunków przyrodniczych, geografii, fizyki, ze specjalizacjami związanymi z meteorologią i klimatologią oraz absolwenci inżynierii środowiska. W samym Instytucie należy zdać egzaminy wewnętrzne, a szkolenie trwa najczęściej rok czasu. Jeżeli chodzi o wynagrodzenie specjalistów od pogody, pracujących na potrzeby lotnictwa, to kształtuje się ono mniej więcej na poziomie od 2,5 tys. do 4 tys. zł. brutto. Wszystko zależy nie tylko od stażu pracy, ale też od zdobytych uprawnień. Dla przykładu, pracujący na stanowisku młodszego synoptyka po trzech latach praktyki mogą uzyskać uprawnienia synoptyka, a po następnych pięciu – starszego synoptyka, co oczywiście wiąże się także ze wzrostem wynagrodzenia.

 

Pracownicy obsługi technicznej

Inną profesją, a właściwie zespołem zawodów, związanych ściśle z lotnictwem są specjaliści, którzy zajmują się obsługą techniczną i serwisem sprzętu, służącego pilotom i innym osobom zatrudnionym dla realizacji celów transportu lotniczego; inspektorzy, mechanicy, monterzy i technicy, którzy nadzorują bardziej i mniej skomplikowane naprawy podzespołów samolotów i urządzeń niezbędnych do obsługi ruchu lotniczego. Jest to niezwykle liczna grupa zawodowa. W U.S.A., według szacunków Departamentu Pracy, w tym charakterze zatrudnionych jest ponad 210 tys. osób.

Charakter wykonywanych zadań jest bardzo zróżnicowany i wymagający różnych kwalifikacji, w tym przygotowanie teoretyczne i praktyczne pod kątem specyfiki sprzętu wykorzystywanego w lotnictwie. Oczywiście nierzadko zdarza się, że do wykonywania takich prac zatrudnia się też osoby zatrudnione wcześniej w innych sektorach przemysłu. Z uwagi na to, że lotnictwo, póki co, w miarę skutecznie przeciwstawiało się wahaniom rynku i kryzysom gospodarczym, pracownicy chętnie podejmują pracę w przedsiębiorstwach współpracujących z przewoźnikami czy lotniskami, licząc na stabilne warunki pracy i wyższe wynagrodzenie.

 

 

Piloci to nie jedyna grupa zawodowa, która robi karierę w lotnictwie. Ogrom zadań składających się na dopuszczenie samolotu do startu i lądowania czy monitorowanie ruchu powietrznego – za to wszystko, mimo nowoczesnych rozwiązań technologicznych, cały czas odpowiedzialni są ludzie. Lotnictwo ciągle uchodzi za bardzo atrakcyjny i elitarny rynek pracy. Chociaż zdobycie potrzebnych kwalifikacji, takich jak choćby uprawnienia wymagane do zostania kontrolerem ruchu lotniczego, nie należy do zadań najprostszych, to chętnych nie brakuje. Decydującym czynnikiem są nie tylko pensje, które uchodzą, zresztą słusznie, za wyższe od przeciętnych, ale też zainteresowanie branżą lotniczą. Wciąż bowiem największym dążeniem młodych ludzi powinno być nie tylko zarobkowanie, ale przede wszystkim realizacja swoich marzeń.

 

Kogo zatrudni branża lotnicza? Praca nie tylko dla pilotów cz.2

 

tekst. Barbara Szydłowska