Article Index

Siły Powietrzne w rok po tragedii

Minął rok od tragicznej katastrofy samolotu CASA pod Mirosławcem. Dowództwo Sił Powietrznych w tym czasie zalewane było przez dziennikarzy rozmaitymi pytaniami. Dotyczyły one nie tylko katastrofy, ale także innych spraw dotyczacych parku maszyn oraz samego Dowództwa. Poniżej prezentujemy zestaw pytań i odpowiedzi na tematy, o które najczęściej pytali dziennikarze.
(fot.samoloty.pl)
Materiał zawiera m. in. podstawowe fakty dotyczące samolotów transportowych w WP, czasu pracy załóg lotniczych, pomocy udzielonej rodzinom poległych lotników czy działaniach podjętych w Siłach Powietrznych po katastrofie samolotu CASA.

Ile samolotów transportowych posiadają Siły Powietrzne i jakie to są modele?


Siły Powietrzne obecnie posiadają 7 typów samolotów transportowych, w następujących ilościach:
• 5 x An-26 – aktualnie wycofywane z eksploatacji po zakończeniu resursów;
• 10 x An-2 – wycofywane ze służby systematycznie z kończeniem resursów;
• 2 x An-28;
• 15 x M-28;
• 4 x Jak-40;
• 2 x Tu-154M;
• 11 x C-295M.

W przypadku samolotów CASA, Siły Powietrzne zakupiły 8 samolotów w wersji PO01 oraz 4 samoloty w wersji PO02. W styczniowej katastrofie utracono jeden z samolotów zakupionych w wersji PO02. W chwili obecnej na stanie znajdują się:
- 3 samoloty w wersji PO02 (020, 021, 022)
- 6 samolotów w wersji PO01 (013 – 018)
- 2 samoloty w wersji PO02SB (011, 012). (SB – Service Bulletin)

Jeden z pozostałych 6 samolotów w wersji PO01 jest w trakcie modernizacji w Hiszpanii. Kolejne samoloty będą sukcesywnie wysyłane do Hiszpanii w celu ich zmodernizowania. Na samolotach zmodernizowanych do wersji PO02SB nie wymienia się części urządzeń systemów awionicznych, które w pełni wypełniają swoje zadania. Bez zmiany w stosunku do samolotów wersji PO02 pozostawiono urządzenia TCAS (Traffic Collision Avoidance System) typu CAS-81, urządzenie identyfikacji IFF (Identification Friend or Foe) typu APX-100 oraz urządzenie systemu nawigacji satelitarnej GPS typu TOPSTAR 100-2.

Ile jest maszyn CASA C-295M?

Siły Powietrzne obecnie dysponują 11 samolotami CASA C-295M.

Ile wynosi dotychczasowy nalot samolotów CASA C-295M? Jaki jest średni nalot na jedną maszynę?

Całkowity nalot wszystkich samolotów CASA C-295M wynosi ponad 13 000 godz., co w przeliczeniu na jeden samolot daje średnio rocznie ok. 400 godz.

Jaka jest liczba przeszkolonych załóg mogących latać na samolotach CASA C-295M?

Siły Powietrzne posiadają 13 w pełni wyszkolonych załóg na samolocie C-295M, szkolenie kolejnych pilotów było realizowane w Hiszpanii na podstawie aneksów do umowy. Do dnia katastrofy dowódcy załóg byli szkoleni w Hiszpanii według standardów producenta samolotu. Od marca 2007 r. szkolenie jest też realizowane w 13 eskadrze lotnictwa transportowego, zgodnie z potrzebami w tym zakresie.

Jakie przepisy normują czas pracy załogi samolotu CASA C-295M? Ile godzin załoga może pilotować maszynę? Jaki czas jest przeznaczony na odpoczynek?

Czas pracy załogi normuje „Regulamin Lotów lotnictwa Sił Zbrojnych RP (RL-2006)” który określa, że:

a) maksymalny czas startowy personelu latającego wynosi 12 godzin (czas startowy personelu latającego liczy się od chwili rozpoczęcia odprawy przedlotowej, do momentu wykonania czynności lotniczych po ostatnim locie w danym dniu). Maksymalny nalot personelu latającego dla załóg statków powietrznych wyposażonych w autopilota, z wieloosobową załogą, wynosi 10 godzin. Czas ten może zostać wydłużony maksymalnie do 15 godzin
w przypadku, gdy na pokładzie statku powietrznego znajduje się druga załoga (zmiennicy);

b) przerwa pomiędzy kolejnymi lotami załóg (czas odpoczynku) nie może być krótszy niż 8 godzin.

c) po wykonaniu lotu długodystansowego (15 godzin lotu) czas odpoczynku załogi wynosi 36 godzin;

Jak wygląda szkolenie pilotów na samolot typu CASA?

Piloci do przeszkolenia na samolot C-295M wybierani są spośród personelu posiadającego doświadczenie lotnicze na samolotach An-26 i M-28. Przeszkolenie pierwszych grup pilotów i personelu służby inżynieryjno-lotniczej odbywało się w Hiszpanii w certyfikowanym ośrodku szkolenia lotniczego.
Po przeszkoleniu i zdobyciu wymaganych uprawnień, dalsze szkolenie od 2008 r. kolejnych grup realizowane jest w kraju na bazie 13 eskadry lotnictwa transportowego, zgodnie z posiadanymi programami szkolenia lotniczego.

Czy katastrofa samolotu CASA nie zmniejszyła liczby chętnych młodych pilotów do służby na tym typie statku powietrznego?

Samolot C-295M jest jednym z najnowocześniejszych statków powietrznych jakimi dysponują Siły Powietrzne. W ocenie specjalistów jest to jeden
z najlepszych typów spośród samolotów transportowych w tej klasie. Odczuwamy braki w zakresie personelu latającego i technicznego, podobnie jak w całych Siłach Powietrznych. Problem ubycia personelu był wielokrotnie podkreślany. Cywilne podmioty oferują znacznie lepsze warunki płacowe.

Czy podjęto jakieś działania by zakupić symulator lotów dla samolotu CASA?

Oczywiście Siły Powietrzne są bardzo zainteresowane pozyskaniem symulatora lotów samolotu C-295M, problem w tym, że go jeszcze nie ma. Obecnie trwają prace w zakładach producenta tego samolotu nad budową takiego urządzenia. Jego posiadanie niewątpliwie przyczyni się do obniżenia kosztów szkolenia lotniczego, jak również pozwoli na realizację treningów przez załogi już wyszkolone. Czynione są starania aby symulator pozyskać.

Jak uregulowany jest system przeglądów samolotów CASA – jak często są wykonywane, czy wszystkie czynności obsługowe są wykonywane w Polsce czy też zachodzi konieczność ich realizowania w Hiszpanii?

Przeglądy samolotów CASA C-295M wykonywane są zgodnie z biuletynem eksploatacyjnym nr P/O/R/U/5049/E/08. Obsługi bieżące oraz okresowe są realizowane zgodnie z dokumentacją dostarczoną przez producenta. Obsługi bieżące są wykonywane przez personel inżynieryjno-lotniczy 13.eltr na lotnisku bazowania, a na lotniskach operacyjnych obsługi te są wykonywane przez załogę samolotu. Obsługi okresowe wykonywane są po:

- obsługa A - 300 h lub 8 miesiącach
- obsługa 2A - 600 h lub 16 miesiącach
- obsługa 3A - 900 h lub 24 miesiącach
- obsługa C - 2400 h lub 4 latach
- obsługa 2C - 4800 h lub 8 latach
- obsługa Y – po 1 roku
- obsługa 2Y – po 2 latach
- obsługa 4Y – po 4 latach
- obsługa 8Y – po 8 latach (podstawowy przegląd strukturalny)

Najwyższym poziomem obsług możliwym do realizacji przez personel techniczny 13.eltr i 8.BLot. jest obsługa po 4 latach zawierająca obsługi składowe A i C (3A/C/4Y).

Kiedy, gdzie i przez kogo będzie przeprowadzony pierwszy, strukturalny serwis samolotów?

Najbliższa obsługa, która nie będzie mogła zostać zrealizowana przez personel inżynieryjno-lotniczy 13.eltr i 8.BLot. będzie obsługą po 8 latach eksploatacji, która ze względu na rozpoczęcie eksploatacji pierwszych samolotów w roku 2003, przypadnie na rok 2011. Zgodnie z umową EADS zobowiązane jest utworzyć centrum obsługowe w Polsce (po 8 latach eksploatacji samolotu C-295M).

Jak wygląda statystyka sprawności samolotów CASA. Jakiego rodzaju usterki najczęściej zdarzają się na tym typie samolotu?

Średnia sprawność samolotów C-295M wynosi około 60 %. Jednym z elementów wpływających na zmniejszenie dostępności samolotów jest konieczność wysyłania samolotów na doposażenia, która wynika z podpisanych aneksów do umowy. Doposażenia realizowane są przez producenta w Hiszpanii. Na samolocie CASA C-295M występują typowe, dla urządzeń wysokonasyconych elektroniką, usterki, które są usuwane na bieżąco przez personel techniczny obsługujący samolot.

Gdzie są wykonywane podstawowe serwisy samolotów CASA C-295M? Kto je wykonuje? Pierwsze maszyny zostały zakupione w 2003 r. Kiedy, gdzie i przez kogo będzie przeprowadzony pierwszy, strukturalny serwis samolotów?

Podstawowe obsługi samolotów CASA C-295M wykonywane są przez personel 13.eltr oraz 8.BLot. na terenie 8.BLot, który jest do tego celu przeszkolony i posiada wszystkie wymagane uprawnienia. Podstawowy przegląd strukturalny wykonywany jest po 8 latach eksploatacji, w związku z czym pierwsza tego typu obsługa zostanie wykonana w roku 2011.

W chwili obecnej nie określono jeszcze miejsca ani wykonawcy pierwszego przeglądu strukturalnego. Wybór wykonawcy i zawarcie umowy na realizację tego zadania leży w gestii Inspektoratu Wsparcia SZ oraz Departamentu Zaopatrywania SZ. Jest wielce prawdopodobne, że ramach umowy offsetowej w Polsce powstanie Centrum Serwisowe samolotów CASA C-295M, które będzie realizowało najbardziej skomplikowane i czasochłonne obsługi.

Czy któryś z nowszych samolotów CASA (C-295M) był przebudowywany? Czy samoloty CASA mają dodatkowe wyposażenie, czyli różniące się od standardu producenta (wszystkie, nie tylko te z nowszej transzy), jeśli tak, to jakie?

Samoloty wersji PO01 są doposażane i modernizowane na podstawie podpisywanych aneksów do umów. Wprowadzanie zmian w wyposażeniu wynika z planów producenta, zdobywanych doświadczeń w eksploatacji jak również z potrzeb misji jakie samoloty wykonują. Do wyposażenia niestandardowego można zaliczyć opancerzenie kabiny, zestawy ratownictwa medycznego, systemy ochrony przed rażeniem pociskami (RWR – Radar Warning Receiver i MAWS – Missile Approach Warning System). Ponadto samoloty posiadają zdwojone układy identyfikacji, nawigacji (GPS, MMR – Multi Mode Receiver), systemy zarządzania lotem. Samoloty w zależności od wersji mają zabudowane 2 lub 3 komplety radiostacji VHF/UHF.

Czy istnieją plany doposażenia Sił Powietrznych w samoloty transportowe? Kiedy zostaną zakupione kolejne samoloty? Jakie samoloty będą kupione? Jaka jest przewidywana wartość kontraktu?

Wypełnianie zobowiązań sojuszniczych, powodujące jednocześnie zwiększanie się zaangażowania Polski w wykonywanie zadań poza granicami kraju determinuje konieczność dysponowania zwiększonymi możliwościami transportu powietrznego zarówno komponentów bojowych jak też potencjału zabezpieczającego. W tym celu Siły Powietrzne na lata 2009-2018 zgłosiły konieczność pozyskania poniższych samolotów transportowych:

• CASA C-295M – 5 szt.;
• MRTT (samolot transportowy i tankowania powietrznego) – 2 szt.;
• M-28 – 12 szt.;
• C-130 HERCULES – 5 szt.

Mając na uwadze podjęte ostatnio decyzje przez Ministra Obrony Narodowej
o rezygnacji z zakupów samolotów CASA C-295M i MRTT plany doposażenia w nowe statki powietrzne Sił Powietrznych zostały ograniczone jedynie do pozyskania samolotów C-130 Hercules i M-28.