27 sierpnia uroczyście obchodzono Święto Lotnictwa Polskiego. Tegoroczne, centralne uroczystości w Warszawie były szczególnie podniosłe z uwagi na przypadającą w tym roku rocznicę Bitwy o Anglię, w której polscy lotnicy zasłynęli odwagą, męstwem oraz bohaterską postawą.


Święto Lotnictwa Polskiego jest obchodzone w rocznicę wielkiego zwycięstwa polskich pilotów: Franciszka Żwirki i Stanisława Wigury na polskim samolocie RWD-6 w Międzynarodowych Zawodach Samolotów Turystycznych Challenge w roku 1932.

78 lat temu, w niedzielę, 28 sierpnia 1932 roku, ogromne tłumy zgromadzone na podberlińskim lotnisku były świadkiem niezwykłego zwycięstwa – polskiego samolotu, z polską załogą – w największym, wieloetapowym lotniczym turnieju sportowym, jaki kiedykolwiek zorganizowano.

Były to prestiżowe zmagania konstruktorów, wytwórni samolotów, producentów silników i osprzętu, prototypowych na ogół maszyn, najlepszych w Europie pilotów i mechaników, a także organizatorów i służb pomocniczych. Challenge – był to wielki turniej lotniczy z licznymi próbami technicznymi i pilotażowymi, wieloetapowym rajdem na dystansie tysięcy kilometrów i końcowym, długodystansowym wyścigiem.

28 sierpnia 1932 roku cała Polska, za sprawą swoich lotników – por. Franciszka Żwirki i inż. Stanisława Wigury, przeżywała prawdziwą euforię. Polacy okazali się najlepsi w największej, bardzo prestiżowej imprezie lotniczej Europy. Przedstawiciele państwa, którego jeszcze czternaście lat wcześniej nie było nawet na mapie, na samolocie polskiej produkcji (choć z angielskim silnikiem), pokonali reprezentacje m.in. takich potęg lotniczych jak Francja, Niemcy czy Włochy. Żwirko i Wigura, znani już wcześniej w lotniczym środowisku Europy, od razu stali się idolami.

Ich zwycięstwo, podniesione do rangi symbolu, prawie natychmiast przeszło do lotniczej, a nawet narodowej legendy. Spełniali bowiem wszystkie jej wymogi: młodzi patrioci, zdobywcy przestworzy, twórcy fenomenalnego międzynarodowego sukcesu, o których mówił cały świat, w pełni chwały, w dwa tygodnie później zginęli w katastrofie lotniczej, walcząc z żywiołem. Obaj na trwałe weszli do panteonu lotniczej sławy. Na ich przykładzie wychowały się kolejne pokolenia polskich lotników.

W obchodach tegorocznego święta przed Pomnikiem Ku Czci Lotników Polskich Poległych w latach 1939-1945, poprzedzonych mszą świętą w Katedrze Polowej Wojska Polskiego, odprawioną w intencji lotników, udział wzięli reprezentujący Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego – Szef Kancelarii Prezydenta Minister Jacek Michałowski, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Minister Czesław Piątas, oraz delegacje licznych instytucji wojskowych i cywilnych, związanych z nie tylko z lotnictwem.

Dowódca Sił Powietrznych gen. broni pil. Lech Majewski powitał gości i w przemówieniu przywołał osiągnięcia polskiego lotnictwa od jego początków, bohaterską walkę polskich pilotów w jego burzliwej historii oraz oddał hołd poległym lotnikom.

Szef Kancelarii Prezydenta na mocy postanowienia Prezydenta Bronisława Komorowskiego o nadaniu odznaczeń wojskowych "za dokonany w czasie służby czyn przynoszący szczególną korzyść Siłom Powietrznym, a wykraczającym poza zwykły obowiązek" odznaczył Lotniczym Krzyżem Zasługi następujących żołnierzy:

# gen. dyw. pil. dr Leszek Cwojdziński
# płk Wiesław Kędzierski
# płk Paweł Kowalczyk
# płk Andrzej Sarna
# płk Krzysztof Żabicki
# ppłk Antoni Czerniec
# ppłk Jerzy Leń
# mjr Ryszard Sarnacki
# st. chor. szt. Zbigniew Walecki

Lotniczy Krzyż Zasługi jest jednym z najnowszych odznaczeń wojskowych, nadawanych w Polsce podczas pokoju. Krzyż ustanowiono ustawą z dnia 14 czerwca 2007 roku o zmianie ustawy z dnia 16 października 1992 roku o orderach i odznaczeniach, razem z Krzyżem Wojskowym, Wojskowym Krzyżem Zasługi, Wojskowym Krzyżem Zasługi z Mieczami, Morskim Krzyżem Zasługi, Morskim Krzyżem Zasługi z Mieczami, Lotniczym Krzyżem Zasługi z Mieczami oraz Medalem za Długoletnią Służbę.

Następnie decyzją Ministra Obrony Narodowej Bogdana Klicha, Sekretarz Stanu w Ministerstwie Obrony Narodowej Czesław Piątas wyróżnił za wzorową służbę w lotnictwie Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności za duży wkład w jego rozwój, umacnianie gotowości bojowej i szkolenie kadr lotniczych – nadaniem tytułu honorowego "Zasłużony Pilot Wojskowy" następujących pilotów wojskowych:

# gen. bryg. pil. Sławomir Kałuziński
# kmdr pil. Andrzej Szczotka
# ppłk pil. Janusz Duda
# ppłk pil. Arkadiusz Leśniewski
# ppłk pil. Piotr Saniuk
# ppłk pil. Ireneusz Winnia
# ppłk pil. Jerzy Żabierka
# mjr pil. Andrzej Borowy
# mjr pil. Robert Paluch
# mjr pil. Marek Stechni
# kpt. pil. Jacek Cieślik
# kpt. pil. Dariusz Kurantowicz
# kpt. pil. Maciej Wielogórski
# st. chor. szt. pil. Tadeusz Pogodziński

Minister Piątas nadał także płk. w st. spocz. Czesławowi Gagajkowi, za wybitne zasługi w procesie upowszechniania i kultywowania chlubnych tradycji oręża polskiego, Odznakę Honorową i Medal Pamiątkowy Kustosza Tradycji, Chwały i Sławy Oręża Polskiego.

W uznaniu zasług w dziedzinie szkolenia lotniczego oraz bezpiecznego wykonywania lotów niżej wymienionych pilotów Dowódca Sił Powietrznych gen. broni pil. Lech Majewski wyróżnił statuetką "Ikara":

# ppłk pil. Artur Borkowski
# ppłk pil. Jerzy Leń
# ppłk pil. Roman Mendrek
# ppłk pil. Marek Miłosz
# mjr pil. Andrzej Baryła
# mjr pil. Lech Domański
# mjr pil. Mirosław Obrębski
# kpt. pil. Krzysztof Dzido
# kpt. pil. Tomasz Gierczyński
# kpt. pil. Tadeusz Grzeszuk
# kpt. pil. Jan Kaczor
# kpt. pil. Dariusz Sionkowski
# kpt. pil. Dariusz Stańczyk
# kpt. pil. Andrzej Wawulski
# por. pil. Kazimierz Majchrzak
# ppor. pil. Jerzy Tatuśko

Kapituła "Błękitnych Skrzydeł", w skład której wchodzi Zarząd Krajowej Rady Lotnictwa i Redakcja Skrzydlatej Polski, po raz kolejny przyznała to tradycyjne, Honorowe Wyróżnienie Roku. "Błękitne Skrzydła", istniejące od 1964 roku, przyznawane są za najwybitniejsze osiągnięcia w lotnictwie polskim w ciągu ostatniego roku, poprzedzającego ich przyznawanie oraz za całokształt wybitnej działalności dla lotnictwa polskiego.

A oto laureaci "Błękitnych Skrzydeł" 2010:

Wyróżnienia specjalne otrzymali:
Adam Bisek – za społeczną działalność w dziedzinie lotnictwa i kosmonautyki;
kpt. strzelec radiotelegrafista w st. spocz. Jan Henryk Janczak – za służbę w lotnictwie wojskowym, w tym podczas II wojny światowej, pracę w lotnictwie cywilnym, lotniczą działalność społeczną i popularyzację lotnictwa polskiego;
mgr inż. Ludwik Misiek – za wybitne osiągnięcia sportowe w szybownictwie oraz lotniczą działalność społeczną i popularyzację lotnictwa w mediach oraz książkach historycznych;
st. asp. pil. Janusz Sławik – za uratowanie przy pomocy śmigłowca pięciu kobiet z zalewanych wodą domów podczas powodzi w rejonie Bogatyni.

Wyróżnienia indywidualne:
płk pil. Adam Cebula – za systemowe podejście do nowelizacji dokumentów normalizujących szkolenie lotnicze oraz opracowywanie nowych standardów oraz procedur lotniczych;
dr Józef Głodziński – za całokształt pracy w lotnictwie sanitarnym oraz gromadzenie archiwaliów o tymże lotnictwie;
Barbara Grześkowiak-Bocian – za lotniczą działalność społeczną;
mgr inż. Lesław Karst – za zasługi dla polskiego agrolotnictwa i lotniczą działalność społeczną;
ppłk rez. pil. Czesław Kurczyma – za wieloletnią służbę w lotnictwie wojskowym i pracę na rzecz Lotniczej Formacji Obrony Cywilnej oraz działalność społeczną popularyzującą lotnictwo polskie;
ppłk pil. Jerzy Leń – za wieloletnie przewodzenie Zespołowi Akrobacyjnemu Biało-Czerwone Iskry;
kpt. rez. pil. Sławomir Michalski – za zasługi dla polskiego lotnictwa komunikacyjnego;
płk Andrzej Wojciech Siry – za efektywną działalność na rzecz upamiętnienia wysiłku wojennego i ofiar polskich załóg bombowych w czasie II wojny światowej na Zachodzie;
gen. dyw. w st. spocz. pil. Mieczysław Walentynowicz – za 40-letnią służbę w lotnictwie wojskowym i lotniczą działalność społeczną;
płk dypl. rez. pil. mgr inż. Andrzej Władysław Winiewski – za szczególną troskę i uwagę podczas wieloletniej działalności na rzecz bezpieczeństwa w lotnictwie.

Wyróżnienia zespołowe:
mjr pil. Adam Kozub i mjr pil. Grzegorz Trzeciak – za twórczą działalność na rzecz samolotów bezzałogowych w polskim lotnictwie wojskowym;
Klucz Śmigłowców Pokładowych SH-2G 28. Puckiej Eskadry Lotniczej w Gdyni Babich Dołach – za wzorowe i bezpieczne wykonanie zadań w licznych międzynarodowych operacjach i ćwiczeniach oraz promocję polskiego lotnictwa.

Po wręczeniu wyróżnień delegacje najwyższych władz państwowych oraz kościelnych, Sztabu Generalnego WP, Rodzajów Sił Zbrojnych, przedstawicieli różnych krajów, oraz instytucji wojskowych i cywilnych związanych z Wojskiem Polskim złożyły kwiaty i wieńce pod Pomnikiem Ku Czci Lotników Polskich Poległych w latach 1939-1945.

Obchody Święta Lotnictwa na Polach Mokotowskich zakończyło uroczyste otwarcie wystawy Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych pt. "Lotnicy Polscy w Bitwie o Anglię". Wystawę otworzył mjr w st. spocz. pilot Jan Paśnicki, Kawaler Orderu Virtuti Militari, uczestnik bitwy pod Monte Cassino, który służył w 663 Dywizjonie Współpracy z Artylerią we Włoszech.

Źródło: Wydział Prasowy DSP / Michał Wąsiewicz