{youtube}kiuqgppV7B8{/youtube}

 

Lista zawiera nazwiska osób, które wsiadły w Warszawie na pokład samolotu lecącego na uroczystości 70. rocznicy zbrodni katyńskiej:

 

1. Lech Kaczyński, prezydent RP

 

2. Maria Kaczyńska, małżonka prezydenta RP

 

3. Ryszard Kaczorowski, były prezydent RP

 

4. Joanna Agacka-Indecka, prezes Naczelnej Rady Adwokackiej

 

5. Ewa Bąkowska, przedstawiciel Rodzin Katyńskich i innych stowarzyszeń

 

6. gen. broni Andrzej Błasik, dowódca Sił Powietrznych

 

7. Krystyna Bochenek, wicemarszałek Senatu RP

 

8. Anna Maria Borowska, przedstawiciel Rodzin Katyńskich i innych stowarzyszeń

 

9. Bartosz Borowski, przedstawiciel Rodzin Katyńskich i innych stowarzyszeń

 

10. gen. dyw. Tadeusz Buk, przedstawiciel Sił Zbrojnych

 

11. gen. bryg. abp Miron Chodakowski, Prawosławny Ordynariusz Wojska Polskiego

 

12. Czesław Cywiński, prezes Zarządu Głównego Światowego Związku Żołnierzy AK

 

13. Leszek Deptuła, poseł

 

14. ppłk Zbigniew Dębski, członek Kapituły Orderu Wojennego Virtuti Militari

 

15. Grzegorz Dolniak, poseł

 

16. Katarzyna Doraczyńska, Kancelaria Prezydenta

 

17. Edward Duchnowski, sekretarz generalny Związku Sybiraków

 

18. Aleksander Fedorowicz, tłumacz języka rosyjskiego

 

19. Janina Fetlińska, senator

 

20. Jarosław Florczak, funkcjonariusz BOR

 

21. Artur Francuz, funkcjonariusz BOR

 

22. gen. Franciszek Gągor, szef Sztabu Generalnego WP

 

23. Grażyna Gęsicka, posłanka

 

24. gen. bryg. Kazimierz Gilarski, przedstawiciel Sił Zbrojnych

 

25. Przemysław Gosiewski, poseł

 

26. ks. prałat Bronisław Gostomski, przedstawiciel Rodzin Katyńskich i innych stowarzyszeń

 

27. Mariusz Handzlik, minister w Kancelarii Prezydenta

 

28. ks. prałat Roman Indrzejczyk, kapelan prezydenta

 

29. Paweł Janeczek, funkcjonariusz BOR

 

30. Dariusz Jankowski, Kancelaria Prezydenta

 

31. Izabela Jaruga-Nowacka, posłanka

 

32. o. Józef Joniec, prezes Stowarzyszenia Parafiada

 

33. Sebastian Karpiniuk, poseł

 

34. wiceadm. Andrzej Karweta, dowódca Marynarki Wojennej

 

35. Mariusz Kazana, dyrektor Protokołu Dyplomatycznego w MSZ

 

36. Janusz Kochanowski, Rzecznik Praw Obywatelskich

 

37. gen. bryg. Stanisław Nałęcz-Komornicki, Kanclerz Orderu Wojennego Virtuti Militari

 

38. Stanisław Jerzy Komorowski, wiceminister obrony narodowej

 

39. Paweł Krajewski, funkcjonariusz BOR

 

40. Andrzej Kremer, wiceszef MSZ

 

41. ks. Zdzisław Król, b. kapelan Warszawskiej Rodziny Katyńskiej

 

42. Janusz Krupski, kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych

 

43. Janusz Kurtyka, prezes IPN

 

44. ks. Andrzej Kwaśnik, kapelan Federacji Rodzin Katyńskich

 

45. gen. Bronisław Kwiatkowski, przedstawiciel Sił Zbrojnych

 

46. Wojciech Lubiński, lekarz prezydenta

 

47. Tadeusz Lutoborski, przedstawiciel Rodzin Katyńskich i innych stowarzyszeń

 

48. Barbara Mamińska, osoba towarzysząca

 

49. Zenona Mamontowicz-Łojek, prezes Polskiej Fundacji Katyńskiej

 

50. Stefan Melak, przewodniczący Komitetu Katyńskiego

 

51. Tomasz Merta, wiceminister kultury

 

52. Stanisław Mikke, przedstawiciel Rodzin Katyńskich i innych stowarzyszeń

 

53. Aleksandra Natalli-Świat, posłanka

 

54. Janina Natusiewicz-Mirer, osoba towarzysząca

 

55. Piotr Nosek, funkcjonariusz BOR

 

56. Piotr Nurowski, prezes PKOl

 

57. Bronisława Orawiec-Loeffler, przedstawiciel Rodzin Katyńskich i innych stowarzyszeń

 

58. ks. ppłk Jan Osiński, Ordynariat Polowy WP

 

59. ks. płk Adam Pilch, ewangelickie duszpasterstwo polowe

 

60. Katarzyna Piskorska, przedstawiciel Rodzin Katyńskich i innych stowarzyszeń

 

61. Maciej Płażyński, poseł

 

62. gen. dyw. bp Tadeusz Płoski, biskup polowy Wojska Polskiego

 

63. gen. dyw. Włodzimierz Potasiński, przedstawiciel Sił Zbrojnych

 

64. Andrzej Przewoźnik, sekretarz generalny Rada Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa

 

65. Krzysztof Putra, wicemarszałek Sejmu RP

 

66. ks. prof. Ryszard Rumianek, rektor UKSW

 

67. Arkadiusz Rybicki, poseł

 

68. Andrzej Sariusz-Skąpski, prezes Federacji Rodzin Katyńskich

 

69. Wojciech Seweryn, przedstawiciel Rodzin Katyńskich i innych stowarzyszeń

 

70. Sławomir Skrzypek, prezes NBP

 

71. Leszek Solski, przedstawiciel Rodzin Katyńskich i innych stowarzyszeń

 

72. Władysław Stasiak, szef Kancelarii Prezydenta RP

 

73. Jacek Surówka, funkcjonariusz BOR

 

74. Aleksander Szczygło, szef BBN

 

75. Jerzy Szmajdziński, wicemarszałek Sejmu RP

 

76. Jolanta Szymanek-Deresz, posłanka

 

77. Izabela Tomaszewska, Kancelaria Prezydenta

 

78. Marek Uleryk, funkcjonariusz BOR

 

79. Anna Walentynowicz, osoba towarzysząca

 

80. Teresa Walewska-Przyjałkowska, przedstawiciel Rodzin Katyńskich i innych stowarzyszeń

 

81. Zbigniew Wassermann, poseł

 

82. Wiesław Woda, poseł

 

83. Edward Wojtas, poseł

 

84. Paweł Wypych, minister w Kancelarii Prezydenta

 

85. Stanisław Zając, senator

 

86. Janusz Zakrzeński, osoba towarzysząca

 

87. Gabriela Zych, przedstawiciel Rodzin Katyńskich i innych stowarzyszeń

 

88. Dariusz Michałowski, funkcjonariusz BOR

 

Oprócz pasażerów na pokładzie samolotu było także 8 członków załogi.

 

* kpt. Arkadiusz Protasiuk - dowódca załogi

* mjr Robert Grzywna - drugi pilot

* por. Artur Ziętek - nawigator

* chor. Andrzej Michalak - technik

 

stewardesy:

 

* Barbara Maciejczyk

* Natalia Januszko

* Justyna Moniuszko

Jerzy Orzechowski - przyszedł na świat 12 maja 1905 r. na Ukrainie. W wieku 17 lat we Lwowie wstąpił do Korpusu Kadetów. Następnie rozpoczął swoją edukację lotniczą w Grudziądzu. Oficerską Szkołę Lotnictwa w tym mieście ukończył z dziewiątą lokację. Był absolwentem I promocji, która miała miejsce w 1927 r. Jako obserwator otrzymał swój pierwszy przydział do jednostki wojskowej. Tą był pułk lotniczy, który stacjonował w Toruniu.

 

W 1930 r. ukończył kurs pilotażu w Dęblinie. Kurs był zorganizowany w Centrum Wyszkolenia Oficerów Lotnictwa. W październiku 1938 r. został skierowany do Wyższej Szkoły Lotniczej na studia. Po jej ukończeniu dalszą naukę miał kontynuować poza Polską. Wybuch wojny uniemożliwił zrealizowanie tych planów. Zamiast we Francji został w kraju.

 

W pamiętnym wrześniu 1939 r. był kwatermistrzem Bazy nr 3. Ludzi i siebie wraz z powierzonym majątkiem ewakuował do Rumunii. Po pewnym czasie przedostał się do Francji. Gdy stało się wiadome, że ta padnie udał się w dalszą drogę. Tak dotarł do Wielkiej Brytanii.

 

Swoje lotnicze szkolenie w nowym miejscu i na nowym sprzęcie rozpoczął w Carlisle. Tu mieściła się 15 Szkoła Pilotażu Podstawowego. Dalszą edukację odbył w Aston Down. Po ukończeniu 5 OTU mógł rozpocząć loty bojowe. 16 września 1940 r. przydzielony został do polskiego dywizjonu. Znalazł się w 303 Dywizjonie Myśliwskim im. Tadeusza Kościuszki. Nie miał okazji z nim długo polatać. Po pięciu dniach został odesłany do Sutton Bridże. Odbył w nim przeszkolenie jako kursant 6 OTU. Nie wrócił do polskich załóg. 3 października 1940 r. przeszedł do latania w RAF (615 Dywizjon Myśliwski aby 16 października tego samego roku ten zmienić na 607 Dywizjon Myśliwski). W jednym i drugim zapisał swoją kartę udziałem w Bitwie o Wielką Brytanię.

 

Do rodaków wrócił pod koniec października 1940 r. 22 października był w 306 Dywizjonie Myśliwskim. „Toruniaków” porzucił nie z własnej woli na rzecz brytyjskich sojuszników w dniu 15 listopada 1940 r. Latał wtedy z 245 Dywizjonem Myśliwskim. 29 listopada powrócił do znajomych z 615 Dywizjonu. Ale nie wytrzymał z nimi długo. 5 grudnia 1940 r. był między rodakami. Tego dnia został skierowany do 308 Dywizjonu Myśliwskiego. 8 grudnia 1940 r. objął dowodzenie 308. Dowodził „Krakowiakami” do 22 czerwca 1941 r. Następnego dnia po zdaniu dowodzenia został skierowany do Middle Wallop na stację RAF z tej 23 lipca 1941 r. odszedł na oficera łącznikowego do 81 Grupy Myśliwskiej. 13 kwietnia 1942 r. rozpoczął przeszkolenie w nocnych lotach. Zapoznawał się z nimi w 51 OTU. Przeszkolenie, które zaczął w Cranfield zakończył w składzie 87 Dywizjonu Myśliwskiego RAF. 25 września 1942 r. będąc dalej w służbie otrzymał przydział do Bradwell Bay i stacjonującego tu 23 Dywizjonu Myśliwskiego RAF. 1 kwietnia 1943 r. nie był to żart, powierzono Orzechowskiemu dowodzenie 307 Dywizjonem Nocnych Myśliwców. Był wśród rodaków. Latając z „Lwowskimi Puchaczami” 11 września 1943 r. prawdopodobnie zestrzelił niemieckiego Me – 110. W pierwszym tygodniu listopada 1943 r. odszedł oddelegowany do Wyższej Szkoły Lotniczej. 20 października 1944 r. został skierowany do Dowództwa Lotnictwa Polskiego. Od maja do września 1945 r. był attache lotniczym RP w stolicy Francji. Po zakończeniu pracy w dyplomacji został oficerem łącznikowym w Dowództwie Lotnictwa Myśliwskiego. W styczniu 1947 r. odszedł z Polskich Sił Powietrznych. Nie wrócił do wyzwolonej Polski. Wybrał emigrację. Zmarł w Kanadzie 14 stycznia 1988 r.

 

 

Oprac. Konrad Rydolowski

Guy Gibson Guy Gibson

 

Guy Gibson - urodził się 12 sierpnia 1918 r, Po skończeniu szkoły średniej wstąpił wojska. Wybrał służbę w RAF. Od najmłodszych lat chciał latać. RAF umożliwiał zrealizowanie tych chłopięcych marzeń. 17 kwietnia 1938 r. podporucznik Guy Gibson został zwolniony ze służby w RAF. Od tego dnia miał rozpocząć pracę zawodową. Oczywiście taką, która miałaby związek z lotnictwem. Gibson zadecydował, że zostanie pilotem doświadczalnym. Zbrojna interwencja Włochów pod rządami Mussoliniego w Albanii sprawiła, że armia nie miała zamiaru pozbywać się ludzi ze swoich szeregów. Guy musiał pozostać w wojsku. Służył w 83 dywizjonie bombowym.

 

Kiedy Wielka Brytania wypowiedziała wojnę hitlerowskim Niemcom razem ze swoją jednostką ruszył na front. Latał bojowo. Początkowo zasypywał linie wroga ulotkami aby na koniec minować porty niemieckiej marynarki wojennej. W październiku 1940 r. otrzymał przydział do nocnych myśliwców. Kapitanowi Gibsonowi powierzono dowodzenie eskadrą. Rok później w lutym 1941 r. odniósł swoje pierwsze zwycięstwo. Nocą zestrzelił bombowca Luftwaffe. Tego samego roku awansował do stopnia majora. Nie był zwolennikiem powietrznych pościgów za wrogiem. Szukał okazji aby wrócić do załóg bombowych. Wykorzystał okazję po następnym awansie. Przeszedł do dywizjonu bombowego. Razem z nim uczestniczył w nalotach na cele w Niemczech i Włoszech.

 

Po trzech miesiącach 1943 r. służby w wieku 25 lat ze 173 lotami bojowymi otrzymał polecenie… napisania podręcznika dla kadry oficerskiej lotnictwa bombowego. Jednocześnie został przeniesiony z 106 dywizjonu bombowego do 5 Grupy Bombowej. Polecenie i zmiana była dla niego była bardzo dużym zaskoczeniem. Jeszcze większym był rozkaz od dowódcy Grupy. Miał zebrać w krótkim czasie najlepszych pilotów bombowych z RAF. Przeszkolić i w lotach nocnych na bardzo niskiej wysokości. Z tak dobranych przez siebie ludzi sformować nowy dywizjon. Rozkaz wykonał. Miał dla siebie 700 ludzi. Teraz pozostawało ich przeszkolić. Zabrał się energicznie do pracy. Tak powstał „Dywizjon X”. Otrzymał numer 617 i taktyczne oznaczenie literowe – A.

 

Kiedy dywizjon został sformowany jego dowódca, którym został Guy Gibson poznał czego spodziewają się od niego przełożeni. Chcieli unieruchomić produkcję dla potrzeb wojska Zagłębia Ruhry. Miały to zrobić bombowce z 617 Dywizjonu atakując tamy i zapory wodne w Möhne, Eder i Sorpe. Dlaczego zrezygnowano z użycia większej liczby ludzi i samolotów. Postanowiono działać przez zaskoczenie. Niemcy byli już przyzwyczajeni do zmasowanych nalotów z zaangażowaniem dużej ilości maszyn. Poza tym nie udało się przed nimi za bardzo ukryć wykorzystanych bombowców. Nocny nalot przy niskim pułapie miał stanowić zaskoczenie i ochronić przed większym atakiem myśliwców wroga.

 

Tego niebezpiecznego, oryginalnego zadania mieli się podjąć ludzie Gibsona. Otrzymali do swojej dyspozycji odpowiednio przygotowane Lancastery. Te zabierały do swojego wnętrza tylko jedną specjalnie przygotowaną do tego zadania oryginalną bombę. Oryginalność polegała na tym, że była bombą skaczącą o wadze blisko 4 000 kg. Miała kształt cylindra. Była przeznaczona tylko do zwalczania tylko jednego celu jakim są tamy i zapory wodne. Bombowce miały osiągnąć cel na wysokości 20 m od lustra wody przy szybkości własnej 370 km na godzinę. W odległości 400 m od celu otworzyć drzwi bombowe. Ta odbijając się od wody dotrzeć do tamy. Zanurzyć się w niej i eksplodować na głębokości 10 metrów przebijając konstrukcję.

 

Przygotowania do wykonania rozpoczęło 21 załóg. Ćwiczyli nocą. 15 marca były gotowe do wykonania rozkazu. 16 maja 1943 r. poznali co będzie obiektem nalotu. Wieczorem pokołowali na start. 19 samolotów utworzyło pięć grup. Szósta złożona z Mosquitów poleciała na Berlin. Odwracała uwagę od głównego celu bombardowania.

 

Lecieli nisko nad wodą i ziemią. Chcieli uniknąć spotkania z nocnymi myśliwcami. Mieli nadzieję, że nie dostrzeże ich radar. Na miejscu przeznaczenia mimo silnego ognia z ziemi zafiksowało się 15 maszyn. Gibson atakował pierwszy Möhne. Tama nie ustępowała. Piątej udało się w niej zrobić dziurę. W tym czasie podobny los spotkał zapory w Sorpe i Eder. Pod wodą znalazły się tereny w pobliżu i oddalone od zamierzonego celu. Statystyka zniszczeń obejmowała 120 zakładów przemysłowych (uszkodzonych bądź zniszczonych), 20 uszkodzonych a zerwanych 26 mostów. Zginęło wielu ludzi (miejscowych i cudzoziemców).

Sami Niemcy przyznają, że gdyby Anglicy użyli przeciwko tamie w Sorpe liczniejszej formacji to ich kłopoty byłyby o wiele poważniejsze. Naprawa uszkodzeń zajęła pół roku i jeden miesiąc dłużej.

 

RAF a latający w nim Dywizjon 617 w czasie tego nalotu stracił 54 załogi i 8 samolotów. Tylko 3 załogi uratowały się skokiem na spadochronie. Gibson ze swoimi z nalotu wyszedł cało. Został wysłany do Stanów Zjednoczonych. Po powrocie do Europy wrócił do latania bojowego. Przerwę w lotach wykorzystywał na spisywanie wspomnień z marcowego nalotu. Powstała z tego książka „Przed nami nieprzyjacielski brzeg”. Nie doczekał – nie dożył końca wojny. Nie wrócił z lotu bojowego nad Niemcy. Poleciała z wyprawą bombową na cel którym było Monachium. Zginął śmiercią lotnika 19 września 1944 r. Po wojnie książka stała się inspiracją do nakręcenia filmu pod tytułem: „Nocny nalot”.

 

 

Oprac. Konrad Rydołowski

Gustaw Macewicz Gustaw Macewicz

Gustaw Macewicz - urodził się 5 września 1879 r. w guberni kijowskiej. W 1896 r. ukończył siedmioklasową szkołę w Warszawie. Następnie zdał egzaminy maturalne. W wieku 18 lat rozpoczął swoją przygodę z wojskiem. Po ukończeniu Junkierskiej Szkoły Kawalerii otrzymał przydział do pułku kirasjerów. Stacjonował w Białej Cerkwi. Z niego na własną prośbę został przeniesiony do lotnictwa. Kurs pilotażu ukończył w Sewastopolu. Po uzyskaniu licencji pilota został skierowany do twierdzy Ossowiec. Objął w niej dowodzenie eskadrą. Podczas lądowania w sierpniu 1914 r. został ciężko ranny. Po powrocie do zdrowia wrócił do wojska. Brał udział w walkach pod Lwowem, Samborem i Stryjem. Od 13 września 1916 r. był Inspektorem Wojsk Lotniczych Frontu Zachodniego. Pod koniec pierwszej połowy lipca 1917 r. zgłosił się do służby w Korpusie Polskim Wschodnim. Nie został przyjęty. Pozostał w armii rosyjskiej. W tej uczestniczył w tworzeniu I Polskiego Oddziału Awiacyjnego. W wyniku załamania się Frontu Zachodniego przedostał się na Ukrainę. Objął dowodzenie Wojsk Lotniczych Armii Południowej. Po odejściu z armii rosyjskiej został skierowany do Wielkopolski. Na ziemiach byłego zaboru pruskiego 22 stycznia 1919 r. objął funkcję Inspektora Wojsk Lotniczych. 24 września tego samego roku został Inspektorem Wojsk Lotniczych w Ministerstwie Spraw Wojskowych. W wyniku reorganizacji Ministerstwa powierzono mu szefowanie Departamentem III Żeglugi Powietrznej. Od 25 września do 8 października 1921 r. był przejściowo zastępcą dowódcy Okręgu Korpusu V. Aby wrócić do szefowania Departamentem. 27 października 1922 r. mianowany został pilotem sterowców. Pierwszą nominację generalską uzyskał 1 czerwca 1919 r. Z racji na postępującą gruźlicę został na stałe urlopowany z wojska. Całkowicie przeniesiony w stan spoczynku 30 czerwca 1925 r. Zmarł w Warszawie 31 stycznia 1933 r.

 

 

Oprac. Konrad Rydołowski

Hipolit Lossowski Hipolit Łossowski

 


Hipolit Łossowski - urodził się 8 czerwca 1881 r. w guberni czernihowskiej na Ukrainie. Maturę uzyskał w Korpusie Kadetów w Moskwie. Pod koniec września 1900 r. wstąpił do armii rosyjskiej. Po ukończeniu Pawłowskiej Szkoły Junkrów i awansie otrzymał przydział do batalionu saperów. Jako dowódca kompanii wziął udział w wojnie rosyjsko – japońskiej. W lotnictwie na własną prośbę. Od 7 grudnia 1909 do 21 lipca 1910 r. był słuchaczem kursów pilotów sterowcowych Oficerskiej Szkoły Żeglugi Powietrznej w Petersburgu. Po ukończeniu Szkoły pozostał w niej jako instruktor. Następnie był członkiem Komisji Odbiorczej Aeroplanów Głównego Zarządu Wojsk Technicznych Sztabu Generalnego aby zostać odbiorcą samolotów w Moskwie. W tym mieście został powołany na stanowisko komendanta szkoły pilotów. Dysponując odpowiednim wyszkoleniem został zastępcą dowódcy sterowca. Dowodził parkiem lotniczym w Pskowie. Z tego przeszedł na stanowisko szefa odbiorców zamówień Głównego Zarządu Floty Powietrznej. Od 27 sierpnia 1917 r. pełnił funkcję kierownika Wydziału Lotniczego Komisji Wojskowej w Naczelnym Polskim Komitecie Wojskowym. Od marca do sierpnia 1918 r. służył w I Korpusie Polskim w Rosji. Po rozbrojeniu przez Niemców został zdemobilizowany. Aby w Warszawie wstąpić do działającego w konspiracji Związku Lotników. Oficjalnie od 1 września 1918 r. rozpoczął służbę w szeregach Wojska Polskiego. W pamiętnym listopadzie tego roku wziął udział w przejęciu przez mieszkańców syreniego grodu lotniska na Polu Mokotowskim. Od 14 listopada 1918 r. został szefem Sekcji Żeglugi Napowietrznej Departamentu Technicznego Ministerstwa Spraw Wojskowych. Aby objąć zgodnie z rozkazem szefa Sztabu Generalnego dowodzenie nad nowo sformowanymi Wojskami Lotniczymi. Te na początku swojego istnienia podlegały pod Sztab Generalny. Po reorganizacji Łossowski sprawował funkcję Inspektora Wojsk Lotniczych. Z tej powtórnie przeszedł na stanowisko szefa Sekcji Żeglugi Napowietrznej. 23 września 1919 r. wyznaczony został do objęcia dowodzenia tworzącej się Brygady Lotniczej. 1 sierpnia 1921 r. przyjął stanowisko kierownika Centralnych Zakładów Lotniczych. Niestety ze względu na stan zdrowia został urlopowany z wojska. Zmarł w Warszawie 10 lutego 1925 r. Pośmiertnie awansowany za zasługi do stopnia generała brygady. Pochowany został na Cmentarzu Powązkowskim w stolicy Polski.  
Oprac.  Konrad Rydołowski