1 sierpnia 1954 r. - 31 marca 1999 r.

19 Lotnicza Eskadra Holownicza stacjonowała na Lotnisku w Redzikowie koło Słupska, razem z 28 Pułkiem Lotnictwa Myśliwskiego. W związku ze specyfiką lat 50-tych XX wieku, która polegała na zwiększeniu się produkcji nowoczesnych samolotów w polskich fabrykach, wzrosło zapotrzebowanie na szkolenia lotnicze. Jednym z ćwiczeń było strzelanie do holowanych celów powietrznych. Zabezpieczaniem strzelania powietrznego i nawodnego zajmowała się m. in. 19 Lotnicza Eskadra Holownicza. Jednostka była również odpowiedzialna za wykonywanie zadań dla lotnictwa myśliwskiego, artylerii przeciwlotniczej oraz usług transportowych. Wachlarz zadań 19 LEH jest szeroki i wynika z faktu, że na etat nr 6/208 składało się 105 żołnierzy oraz 1 pracownik kontraktowy. Zgodnie z tym stanem, w Eskadrze mogło się znaleźć 12-14 samolotów. Na początku były to Tu- 2 i Po-2, ale wraz z upływem czasu liczba samolotów powiększyła się o CSS-13, Li-2 (te niestety nie nadawały się do zadań samolotów myśliwskich związanych z ostrym strzelaniem) oraz Lim-2.

 

Oś czasu:

 

Lata: 1954r. - 1959r.

Początki 19 Lotniczej Eskadry Holowniczej sięgają 1954 roku, kiedy to jednostka została sformatowana na lotnisku w Świdwinie. Przez pierwszy rok 19 LEH świadczyła zadania o charakterze holowniczym. Dwa lata później została przeniesiona do Słupska. Było to uwarunkowane mniejszą odległością do Morskiego Poligonu Ustka oraz lepszym zapleczem. W latach 1956-1959 na stanie jednostki pojawiły się samoloty lekkie Jak-12, które były odpowiedzialne za zadania obserwacyjno-łącznikowe, a także Ił-12 oraz Ił-14.

 

Lata:1960r. - 1969r.

1960 jest rokiem, kiedy 19 LEH podlega pod 2 korpus OPL OK, a także pod Marynarkę Wojenną (Lotniska Siemirowice i Babie Doły). Na stanie Eskadry pojawiły się Ił- 28 w wersji szkolnej i w 1962r. rozpoczęto szkolenie załóg, które miały być wykorzystane w zadaniach zabezpieczania ostrego strzelania. Do 1969r. jednostka zastąpiła samoloty Po-2 i Jak-12 maszynami treningowymi TS-8, natomiast Lim-2 zstąpiono myśliwcami SB Lim-1, SB Lim-2 i Lim – 5.

 

CIEKAWOSTKA:

16.06.1967r. w lądującym Ił -28 należącym do 19 Lotniczej Eskadry Holowniczej nastąpiła awaria wyciągarki, której konsekwencją był pożar w kabinie tylnego strzelca. Lecący tam żołnierz (podoficer zawodowy) uległ ciężkim poparzeniom, ale przeżył. Po wyleczeniu odszedł z wojska. Otrzymał spore odszkodowanie, za które w Ustce kupił mały domek a w nim zorganizował małą restaurację "Kasia" - od imienia żony. Dziś już tej knajpki nie ma, ale w latach 70-80 była miejscem chętnie odwiedzanym przez ludzi z 28 PLM oraz 19 LEH zarówno latem, jak i poza sezonem.

 

Lata: 1970r. -1979r.

To czas kiedy kończono eksploatację samolotów w Eskadrze. Na początku wycofano samoloty Ił-28 i Li-2 (1973r.). Następnie 29 grudnia 1977r podczas uroczystości zakończono eksploatację Ił-28 w Polskich Wojskach Lotniczych.

2 października 1979r. Załoga w składzie: kpt. pil. W. Woźniak, kpt. nawig. I. Klepacki, strzelec rtg. st. bosman H. Matacz. Wykonała oficjalny i zarazem ostatni lot Ił-28 na poligon w Nadrzycach. W kolejnych miesiącach modele tego samolotu zostały rozprowadzone do muzeów jako eksponaty lub na poligony jako cele.

 

Lata: 1980r. - 1989r.

Są to lata, kiedy w Eskadrze pojawiły się na stanie samoloty Jak-40. Były one wykorzystywane do transportu generalicji w Warszawy do Nadarzyc lub w rejon Poligonu Morskiego Ustka w czasie trwania ćwiczeń. W 1982 r. 19 Lotnicza Eskadra Holownicza wchodziła również w skład 2 Korpusu Obrony Powietrznej z dowództwem w Bydgoszczy.

Rozwiązanie 19 LEH – 1999 rok

W 1998r. Rada Ministrów przyjęła program zmian strukturalnych zwany "Programem integracji z Organizacją Traktatu Północnoatlantyckiego i modernizacji sił zbrojnych RP na lata 1998-2012". Zaczęto wdrażać niezbędne zmiany, dlatego z dniem 31 marca 1999r. 19 Lotnicza Eskadra Holownicza została rozformowana. Połączono ją z 2 Eskadrą Lotniczą w Bydgoszczy czego wynikiem jest powstanie 2 Eskadra Lotnictwa Łącznikowo-Transportowego w Bydgoszczy.

 

Wykaz dowódców eskadry podano za: Józef Zieliński [red.]: Polskie lotnictwo wojskowe 1945-2010. s. 184.

 

por. pil. Marian Niewczas

mjr pil. Ryszard Zismandarski

mjr pil. Zdzisław Strejlau (1959 - 1962)

ppłk pil. Wojciech Stasiak (1962 - 1978)

ppłk pil. Piotr Zatwarnicki (1979 - 1987)

mjr pil. Henryk Gojlik (1987 - 1994)

kpt. pil. Piotr Łukaszewicz (1996 – 1999)

 

 

Informacje o 19 Lotniczej Eskadrze Holowniczej zostały opracowane przy współpracy z Januszem Grzeszczukiem, który od 1975 do 1987 roku pracował w 23 batalionie radiotechnicznym z obiektem technicznym w Głobinie pod Słupskiem. Dowodził m.in. stacją radiolokacyjną JaworM2, która pracowała na potrzeby Głównego Punktu Naprowadzania, a także zabezpieczał loty zarówno 28 PLM jak i 19 LEH.

9 Eskadra Lotnictwa Taktycznego
31.12.2000r. - 27.11.2002r.



9 ELT i 24 Blot
Po przystąpieniu Polski do NATO, w ramach dopasowywania struktur wojskowych, z Pułku wydzielono 9. Eskadrę Lotnictwa Taktycznego i 24. Bazę Lotniczą. Nastąpiło to dokładnie w dniu 31.12.2000r. Nowe jednostki przejęły tradycje 9 PLM.
Wtedy pozostało już tylko 400 żołnierzy i 200 pracowników cywilnych.
Historia 9 ELT jest bardzo krótka i zamyka się w ciągu dwóch lat. Od 31.12.2000r. do 27.11.2002r.

5.04.2002r.
W 2002r. jednostka obchodziła 50-lecie stacjonowania w Zegrzu Pomorskim. W ciągu półwiecza istnienia jednostki jej największym sukcesem było to, że zawsze efektywnie i bezpiecznie realizowała szkolenia kolejnych zastępów lotniczych, zawsze z honorem i dumą wykonywała najtrudniejsze zadania stawiane przez przełożonych - powiedział w imieniu swoim i mjr. dypl. pil. Ryszarda Raczyńskiego, ( dowódcy 9 ELT ) ppłk dypl. Jacek Krzyżanowski ( dowódca 24. Bazy Lotniczej ). Obaj byli oficjalnymi gospodarzami 50. rocznicy istnienia jednostki w Zegrzu Pomorskim, którą obchodzono 5.04.2002r.
Obchody rozpoczęto mszą św. rocznicową, po której odbyła się uroczysta zbiórka obu jednostek. Uczestniczyli w niej także zaproszeni goście - przedstawiciele WLOP i zaprzyjaźnionych jednostek, władze pobliskich miast i gmin, senator ziemi koszalińskiej Andrzej Niski. Przede wszystkim jednak było to święto licznych byłych oraz nadal czynnych zawodowo żołnierzy i pracowników cywilnych 26 PLM i 9 PLM.
To głównie z myślą o nich - ludziach, którzy często wiele lat swojego życia związali z lotniskiem w Zegrzu Pomorskim - przygotowano w klubie garnizonowym słowno-wizualną, pełną wspomnień prezentację przypominającą najważniejsze wydarzenia i fakty z historii jednostki. W klubie zorganizowano także okolicznościową wystawę zdjęć obrazujących działania pułku od 1953r. po aktualne życie obu dzisiejszych jednostek.
Druga wystawa, urządzona przez mjr. rez. Zenona Glinkowskiego, to prezentacja różnorodnych latających modeli samolotów; znalazły się wśród nich także i te, na których latali lotnicy w Zegrzu.
Z okazji tak niecodziennego święta obie jednostki przygotowały pamiątkowe odznaki, które na spotkaniu z dowódcami zostały wręczone żołnierzom i pracownikom z 30-letnim stażem pracy oraz osobom i instytucjom zasłużonym dla garnizonu.
Szczególne grono wśród zaproszonych osób stanowili byli dowódcy 26 PLM i 9 PLM - płk Czesław Bil, płk Bogusław Wasilewski, kmdr Wojciech Górski, gen. bryg. Zbigniew Bielewicz, płk Piotr Luśnia i ppłk Sławomir Kałuziński. Oprócz pamiątkowych odznak zostali oni uhonorowani specjalnymi listami gratulacyjnymi.
Natomiast dowódcę 9 ELT mjr. Ryszarda Raczyńskiego i dowódcę 24 BLot ppłk. Jacka Krzyżanowskiego dowódca WLOP wyróżnił białą bronią z dedykacją. Kordziki, w imieniu dowódcy, wręczył szef Wojsk Lotniczych płk dypl. pil. Ryszard Wilantewicz.
Jak podkreślają osoby uczestniczące w 50-leciu zegrzyńskiej jednostki, rocznicę tę obchodzono bardzo uroczyście. Co ważniejsze jednak, przez cały dzień panowała niezwykle serdeczna i przyjazna atmosfera pozwalająca odczuć więzi łączące ludzi, którzy pracowali w Zegrzu przez wiele lat i swoją pracą budowali kształt i wizerunek 26 PLM i 9 PLM.

Rozformowanie 9 ELT. 2002r.
Co by nie napisać, to uroczystość 50-lecia istnienia jednostki lotniczej w Zegrzu Pomorskim była smutna. Historia jednostki lotniczej dobiegała końca. Już było wiadomo, że z powodu braku nowych samolotów jednostka przestanie istnieć. Żołnierze już szukali nowych etatów na innych lotniskach.
W dniu 27.11.2002r. 9 ELT została rozformowana. W jednostce pozostało tylko kilkunastu pracowników zabezpieczających cały teren jednostki.
Samoloty MiG-21 z Zegrza Pomorskiego przekazano do innych Eskadr, gdzie dokończyły swój resurs. A lotnisko? No cóż. Czeka na swoją drugą szansę.

Dowódcy i pełniący obowiązki dowódcy jednostki;
9 PLM w Zegrzu Pomorskim
- 18 lutego 1989 - 14 października 1991 - ppłk dypl. pil. Zbigniew Bielewicz
- 14 października 1991 - 19 stycznia 1997 - ppłk dypl. pil. Piotr Luśnia
- 19 stycznia 1997 - 31 grudnia 2000 - ppłk dypl. pil. Sławomir Kałuziński
9 ELT
- 31 grudnia 2002r.- grudnia 2003r. – mjr. dypl. pil. Ryszarda Raczyńskiego dowódca 9 ELT i ppłk dypl. Jacek Krzyżanowski dowódca 24 BLot.

Opracował Karol Placha Hetman
6 Eskadra Lotnictwa Taktycznego
1.01.2000r. – 31.03.2008r.


Aby dobrze zrozumieć historię 3 i 6 ELT ( Eskadra Lotnictwa Taktycznego ) musimy wiedzieć o paru istotnych faktach, gdyż nieznajomość ich wywołuje odczucie totalnego chaosu w Lotnictwie Polski. Po 1989r. nasze lotnictwo zaczęło przygotowywać się do zmain. Nowi sojusznicy, nowy charakter, nowe cele. Tym najważniejszym celem stało się przystąpienie do struktur NATO. Rzecz ta spełniła się w 1999r. i wówczas rozpoczął się kolejny etap przewartościowania, który na dobre ma nas spoić z Sojuszem. Do tego musimy zawsze brać pod uwagę sytuacje gospodarczą Rzeczypospolitej.
Decyzja o likwidacji 6 PLM-B w Pile zapadła w połowie 90-tych lat. Trudna sytuacja gospodarcza Polski i brak perspektyw na nowy sprzęt, zmusza Ministerstwo Obrony Narodowej do likwidacji 6 PLM-B wraz z Lotniskiem Piła. Ostatnie loty Pułk wykonał w końcu 1997r., a do marca 1998r. wszystkie samoloty Su-22 przekazano do; 7 PLB-R w Powidzu, 8 PLM-B w Mirosłwacu i 40 PLM-B w Świdwinie. Za samolotami podążyła znaczna część personelu. Ostatecznie 6 PLM-B przestał istnieć w dniu 31.12.1998r.
Jednak już po roku Nr 6 pojawia się na nowo, a to za sprawą reorganizacji 7 PLB-R w Powidzu. Na bazie sprzętu z Powidza i świeżo pozyskanego sprzętu z Piły powstają dwie nowe eskadry; 6 ELT i 7 ELT. Obie stają się kontynuatorkami jednostek o odpowiednich numerach.
Kontynuatorką tradycji 6 PLM-B z Piły została jednostka 6 ELT z Powidza, analogicznie kontynuatorką 7 PLB-R z Powidza stała się 7 ELT. Zgodnie z Rozkazem Ministra Obrony Narodowej Nr 1/MON z dnia 2.01.1999r. w sprawie dziedziczenia i kultywowania tradycji Oręża Polskiego.

1.01.2000r.
6 ELT powstała w dniu 1.01.2000r. w Powidzu. Stała się jednostką lotniczą o profilu myśliwsko-bombowym wchodzącym w skład Polskich Sił Powietrznych, a w nich do Głównych Sił Obronnych. Przeznaczona do zwalczania obiektów naziemnych, nawodnych, niszczenia środków napadu powietrznego w powietrzu oraz wykonywania zadań rozpoznawczych o charakterze operacyjno-taktycznym na korzyść Wojsk Lądowych i Marynarki Wojennej.
W pierwszych latach swojego istnienia nadal podstawowym sprzętem Eskadry były samoloty typu Su-22 w wersji jedno- i dwumiejscowej oraz szkolno-treningowe TS-11 Iskra. Z uwagi na fakt, iż w szeregach Eskadry pełniła służbę kadra z dużym doświadczeniem zawodowym, od pierwszych dni swego istnienia wykonywano wszystkie zadania typowe dla LMB ( lotnictwa myśliwsko-bombowego ): odpalanie pocisków rakietowych powietrze-powietrze, loty taktyczne z lądowaniem na DOL ( drogowe odcinki lotniskowe ), loty rozpoznawcze nad lądem i morzem. Dodatkowym zadaniem, który otrzymała Eskadra było szkolenie młodych pilotów w obsłudze samolotów typu Su-22, które pozostawały także na wyposażeniu Eskadr w Mirosłwcu i Świdwinie.
Dzięki dobrej organizacji, właściwej atmosferze, dużemu zaangażowaniu i profesjonalizmowi podczas wykonywania postawionych przed Eskadrą zadań efekty pracy były zauważane przez przełożonych wszystkich szczebli dowodzenia do Dowódcy Sił Powietrznych włącznie. 6 ELT była wielokrotnie, wyróżniana w tym, min:
przez Dowódcę 3.KOP - za uzyskanie najlepszych wyników w szkoleniu i działalności służbowej w 2000r.,
przez Dowódcę 3.KOP - za wzorowe wykonanie zadań szkoleniowych w 2003r.,
przez Dowódcę WLiOP - w dowód uznania za efektywne działanie na rzecz bezpieczeństwa lotów w 2003r.
Kadra Eskadry wielokrotnie brała udział w różnego rodzaju turniejach i mistrzostwach sportowych takich jak: turnieje piłki nożnej - halowej, zawodach strzeleckich z boni pneumatycznej i pistoletu wojskowego, wyścigach wioślarskich łodzi "6 - ZET", regatach żeglarskich, piłce koszykowej, pływaniu, wieloboju pilota, sporcie powszechnym uzyskując bardzo dobre wyniki zdobywając m. in.:
Mistrzostwo 2.BLT w 2002r. w strzelaniu z pistoletu wojskowego,
Mistrzostwo 2.BLT w 2002r. w piłce koszykowej,
Mistrzostwo 2.BLT w 2005r. w pływaniu,
Puchar przechodni Dowódcy 2.BLT za zajęcie I miejsca w sporcie powszechnym.
Przejmując tradycje 6 PLM-B z Piły, przejęto również godło skaczącego tygrysa. Malując tygrysie barwy na samolocie Eskadra została zauważona przez Stowarzyszenie Tygrysa ( NATO Tiger Association ) i został nawiązany kontakt z szansą dołączenia do tego sławnego klubu, którego samoloty będące na wyposażeniu wyglądają elitarnie na tle innych, standardowo pomalowanych.

Nowa technika lotnicza w 6 ELT.
W 2005r. zapadła ostateczna decyzja o przezbrojeniu 3 ELT z Krzesin, 6 ELT z Powidza, 10 ELT z Łasku w nową technikę lotniczą w postaci wielozadaniowych samolotów bojowych typu F-16. Planowano, że na każdym z lotnisk będzie bazowało po 16 maszyn. Jednak z powodów organizacyjnych, innej filozofii eksploatacji, a przede wszystkim dużych kosztów związanych z adaptacją lotnisk dla myśliwców F-16 zdecydowano, że 48 pozyskanych przez Polskę Jastrzębi będzie bazowało na dwóch lotniskach; Krzesiny i Łask. Dlatego pierwsi wytypowani do przeszkolenia piloci z 6 ELT po powrocie z USA, podjęli służbę na lotnisku w Krzesinach, gdzie ulokowano dowództwo 6 ELT i oczywiście 3 ELT. W ten sposób nastąpiło naturalne przejście 6 ELT z Powidza do Krzesin. Trzeba pamiętać, że w tym czasie zapadły już pierwsze decyzje o przemianowaniu lotniska w Powidzu na lotnisko lotnictwa transportowego z samolotami M-28 Bryza, a w niedalekiej przyszłości C-130 Herkules.

Reorganizacja 6 ELT
Od samego początku podział na eskadry i bazy lotnicze budził kontrowersje. Życie potwierdziło, że niektóre kompetencje były dublowane, a to z kolei wywoływało nieporozumienia. W Polskich warunkach taki podział się nie sprawdził. W związku z tym Krzesiny stały się programem pilotażowym, w którym postanowiono połączyć w jeden organizm 3 ELT, 6 ELT i 31 BLot w 31 Bazę Lotnictwa Taktycznego. Z dniem 31.03.2008r. rozwiązano 6 ELT.

Dowódcy 6 ELT:
ppłk dypl. pil Wojciech "Koko" Kokoszczyński, 1.01.2000r. – sierpień 2001r.
ppłk dypl. pil. Adam "Świrek" Świerkocz, sierpień 2001r. – luty 2004r.
ppłk mgr pil Michał "Gruby" Erdmański, luty 2001r. – 30.08.2005r.
ppłk mgr inż. pil. Wojciech "Stempel" Stępień, 31.08.2005r. – marzec 2006r.
major magister pilot Piotr Turowski, marzec 2006r. – grudzień 2006r.
ppłk dypl. pil. Zbigniew Zawada, grudzień 2006r. – 31.03.2008r.

Opracował Karol Placha Hetman

62 Pułk Szkolno-Treningowy Lotnictwa Myśliwskiego,
62 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego, 3 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego w Krzesinach
1954r. – 2000r.


Historia
62 Pułk Szkolno-Treningowy Lotnictwa Myśliwskiego powstał w wyniku zapotrzebowania na jednostkę szkolną mogącą przeszkalać na samoloty z napędem turboodrzutowym absolwentów OSL ( Oficerskiej Szkoły Lotniczej ) Nr 5 w Radomiu. Opuszczali oni mury uczelni z niewielkim nalotem na samolotach tłokowych i bez doświadczenia w lotach na samolotach z napędem turboodrzutowym. Tylko nieliczni mieli zapoznawcze loty na samolotach Jak-17 W / Agata.
W dniu 4.09.1954r. pojawiło się Zarządzenie Ministra Obrony Narodowej, które dawało podstawy do rozpoczęcia formowania jednostki, która otrzymała oznaczenie 62 Pułk Szkolno-Treningowy Lotnictwa Myśliwskiego. Bazą stało się lotnisko Krzesiny pod Poznaniem. Formowanie rozpoczęto w dniu 17.09.1954r. na bazie Eskadra z 11 PLM, dla którego przewidywano nowe lotnisko w Debrznie. 62 PSzk-TLM rozpoczęto formować jako związek dwueskadrowy. Operacyjnie jednostka podlegała pod 6 Dywizję Lotnictwa Myśliwskiego OPL OK.
Pierwszym dowódcą Pułku został kpt. Pilot Andrzej Dobrzeniecki. Jego zastępcą do spraw pilotażu został kpt. Pilot Czesław Miodoński. Nawigatorem Pułku kpt. pil. Stanisław Halerz. W skład skromnej kadry instruktorskiej wchodzili początkowo: Czesław Bil, Zygmunt Lewiński, Mieczysław Maliga, Zbigniew Możdżeń, Antoni Łącki, Bolesław Kajetańczyk, Janusz Leszczyński.
Infrastruktura lotniska w Krzesinach była bardzo słaba. Budynki były prowizorycznie przystosowane do powierzonych funkcji. Nie spełniały nawet ówczesnych norm. Wszystkie drogi na terenie lotniska były szutrowe, nawet drogi kołowania.
Początkowo pułk dysponował samolotami dwumiejscowymi UTI MiG-15 oraz MiG-15 i Lim-1, ale w 1955r. otrzymał pierwsze samoloty Lim-2. Pułk użytkował także tłokowe Jak-11. Kadrę instruktorską jednostki zasilali podchorążowie przeszkoleni w pułku. W ciągu trzech lat funkcjonowania 62 PSzk-TLM przeszkolono w nim ponad 230 pilotów z innych pułków i 3 grupy podchorążych. W tym okresie Pułk uzyskał nalot 7 500 godzin.
Po wydarzeniach Poznańskiego Czerwca 1956r. w Pułku przeszkalali się piloci z PSP na Zachodzie przywróceni do służby wojskowej. Byli wśród nich: major pilot Stanisław Skalski, major pilot Wacław Król, major pilot Witold Łokuciewski, major pilot Tadeusz Góra, major pilot Ignacy Olszewski.

62 PLM im. Powstańców Wielkopolskich 1918/1919. 1957r.
W 1955r. zostaje powołany do życia Układ Warszawski. Wymusił on zmiany w Lotnictwie Polskim. W ich efekcie w 1957r. w ramach reorganizacji lotnictwa wojskowego Pułk z Krzesin stał się jednostką bojową i jako 62 Pułk Lotnictwa Myśliwskiego wszedł w skład 3 Korpusu OPL OK.
3 Korpus OPL OK. z dowództwem we Wrocławiu wówczas miał w swoim składzie 4 Pułki Myśliwskie;
· 3 PLM Wrocław,
· 38 PLM Powidz,
· 45 PLM Babimost,
· 62 PLM Krzesiny.
Oraz; 44 Eskadrę Lotnictwa Łącznikowego z Wrocławia, 14 Pułk Artylerii OPL we Wrocławiu, 98 Pułk Artylerii OPL w Poznaniu, Bataliony Radiotechniczne; 18 Poznań-Ławica, 22 Wrocław-Starachowice.
Od 1957r. 62 PLM rozpoczął dyżurowanie w systemie obrony powietrznej kraju.
W dniu 13.10.1957r. Pułk otrzymał sztandar z rąk gen pilota Jana Raczkowskiego. Sztandar ufundowała załoga Fabryki Hipolita Cegielskiego w Poznaniu.
W dniu 6.09.1958r. na wniosek społeczeństwa Poznania, a głównie pracowników Fabryki Hipolita Cegielskiego w Poznaniu, MON nadało 62 PLM nazwę wyróżniającą imieniem Powstańców Wielkopolskich 1918r. – 1919r. Nazwa ta utrzymała się do początku 90-tych lat, kiedy to zabroniono używać nazw zbiorowych bohaterów.

Nowy sprzęt. 1958r.
W 1958r. 62 PLM otrzymuje na wyposażenie nowe samoloty typu Lim-5. Samoloty te weszły na stan nowo powstałej 3 Eskadry w Pułku, który do tej pory był dwueskadrowy.
W 1959r. na stan 62 PLM wprowadzono myśliwce MiG-19 PM, wyposażone w stacje radiolokacyjne oraz w kierowane pociski rakietowe klasy p-p. Samoloty te nie zagościły długo w Pułku. Już w 1963r. wszystkie były przekazane do 39 PLM w Mierzęcicach.
Pomimo trzech katastrof lotniczych w 1958r. 62 PLM uzyskał pierwszą lokatę wśród pułków lotnictwa myśliwskiego w 3 Korpusie OPL.

MiG-19 w 62 PLM 1959r.
W okresie od maja do września 1958r. w Wyższej Szkole Pilotów w Modlinie na kursie przeszkolenia pilotów na myśliwce MiG-19 uczestniczyli piloci 62. PLM kapitanowie: Skrzydłowski i Góra oraz porucznicy: Makarewicz, Oczepko i Sobczyk ( wszyscy z pierwszej eskadry ).
Obsługi techniczne, dotąd wchodzące w skład eskadr lotniczych, zostały z nich wyłączone. W 62 PLM sformowano dywizjon techniczny ( DT ) składający się z trzech eskadr technicznych. Powstała też sekcja elaboracji pocisków rakietowych ( SER ). Dowódcy dywizjonu technicznego podporządkowana została także sekcja inżynieryjna pułku z podległym mu działem obsługi technicznej, powstałym jeszcze w 1957r. Dowództwo DT objął starszy inżynier pułku kpt. inż. Mieczysław Niedzielski.
W 1959r. samoloty typu MiG-19 zostały przyjęte na stan 1 Eskadry w Krzesinach. Prawdopodobnie były to tylko wersje MiG-19 PM.
Samoloty MiG-19 P, PM były na wyposażeniu 1 Eskadry 62 PLM do 1962r. Ponieważ pułk wytypowano do przyjęcia supernowoczesnych samolotów MiG-21 F-13, posiadane MiG-19 P, PM przekazano do 28 PLM i 39 PLM.

1962r.
Wiosną 1962r. w związku ze zmianą Wojsk Lotniczych i Obrony Przeciwlotniczej Obszaru Kraju na Wojska Obrony Powietrznej Kraju, zmianie ulega również nazwa Pułku na 62 PLM OPK. Stało się to w marcu 1963r.

MiG-21 w 62 PLM. 1963r.
Już w listopadzie 1962r. było wiadomo, że Pułk otrzyma na wyposażenie naddźwiękowe myśliwce MiG-21 F-13. W 1963r. na stan 62 PLM zostają przyjęte nowe myśliwce MiG-21 F-13, a w 1964r. pierwsze MiG-21 PF. Pułk był pierwszą jednostką bojową uzbrojoną w tego typu samoloty.

1964r.
W 1964r. na stan Pułku wprowadzono pierwsze transportowo-łącznikowe samoloty typu An-2. Ten pierwszy egzemplarz był użytkowany jeszcze w 2002r.

1966r.
W czerwcu 1966r. Pułk uczestniczył w ćwiczeniach Układu Warszawskiego, w których po raz pierwszy wykonywał lądowania i starty z DOL ( na autostradzie ).
Tego samego roku w maju jednostka zmuszona była przenieść się na lotnisko do Babimostu z uwagi na remont i renowację macierzystego lotniska. Następną kompleksową renowację lotniska przeprowadzono w 1973r. i 1985r. w czasie których wykonano m. in. obwałowania ziemne dla samolotów, schrony eskadrowe i stanowiska dowodzenia.

1967r.
W 1967r. Pułk przyjął na uzbrojenie pierwsze szkolno-bojowe samoloty typu MiG-21 U.

1970r.
Pomimo wprowadzania na uzbrojenie kolejnych wersji samolotów naddźwiękowych pułk nadal wykorzystywał samoloty Lim-5, które były na wyposażeniu 3 Eskadry. Tak było i w momencie kiedy do Krzesin przybyły pierwsze myśliwce MiG-21 PFM w 1970r. Nowe MiG-21 PFM latały do 1998r.

1971r.
W 1971r. do uzbrojenia jednostki wprowadzono MiG-21 US.

1973r.
W listopadzie 1973r. Pułk został po raz kolejny przeformowany. Z etatu trzyeskadrowego jednostka przeszła na etat dwueskadrowy. Utworzono dwie Eskadry Lotnicze; 1 Eskadra na samolotach MiG-21, 2 Eskadra na samolotach Lim-5, które pozostały na wyposażeniu aż do 1981r., kiedy to Eskadra otrzymała kolejne samoloty MiG-21 PFM. Nowa organizacja funkcjonowała oficjalnie od 1.12.1973r.
Także w 1973r. przeprowadzono kolejny remont lotniska w Poznańskich Krzesinach. Pułk został przebazowany do Mierzęcic oraz na lotnisko zapasowe Kąkolewo k/Grodziska Wielkopolskiego gdzie przebywał prawie pół roku.

1975r.
W 1975r. Pułk przyjął na stan dwa nowe typu samolotów. Pierwszym był szkolno-bojowy TS-11 Iskra bis DF. Drugim lekki samolot łącznikowy PZL 103 Wilga 35.
W 1975r. z inicjatywy płk Rejewskiego zaprojektowana została odznaka pułku, która nawiązywała do przedwojennych tradycji poznańskich jednostek lotniczych, przedstawiająca wizerunek kruka stylizowanego na kształt samolotu odrzutowego.

1977r.
W 1977r. w katastrofie lotniczej w rejonie lotniska na samolocie MiG-21 US zginął dowódca ppłk pil. Romuald Rejewski i ppłk pil. Antoni Babkiewicz. Stanowisko dowódcy objął mjr pil. Jan Waliszkiewicz.

1979r.
Od 1979r. wprowadzono rywalizację Pilot Roku i Technik Roku. Współzawodnictwo trwało do 2000r.

1980r.
Kolejne przebazowanie na lotnisko do Babimostu na czas remontu i modernizacji macierzystego lotniska przeprowadzono w 1980r. i 1985r. Oprócz remontu pasa startowego i dróg kołowania samolotów powstały schronohangary dla MiG-21 usytuowane w pobliżu pasa startowego i były eksploatowane do 2000r.

1981r.
W marcu 1981r. zakończono eksploatację na samolotach Lim-5 oraz SB Lim-2.

1989r.
W końcu 80-tych lat lotnictwo wojskowe zostało zrestrukturyzowane. Połączono Wojska Lotnicze i Wojska Obrony Powietrznej Kraju w Wojska Lotnicze i Obrony Powietrznej. Dowództwo nowej struktury umiejscowiono w Warszawie. W tym czasie Polska wystąpiła z Układu Warszawskiego, który istniał już tylko formalnie.
62 PLM nadal pozostał w strukturze 3 KOP we Wrocławiu. Mimo zmiany doktryny obronnej Polski, zadania 62 PLM nie uległy zmianie. Bronił on nadal powietrznego obszaru Wielkopolski, a szczególnie uprzemysłowionego regionu poznańskiego we współdziałaniu z dywizjonami rakietowymi, głównie z 79 Pułkiem Rakietowym OP.
Podstawowym samolotem był nadal MiG-21 PFM.

1991r.
W sierpniu 1991r. nad lotniskiem Ławica zorganizowano międzynarodową imprezę lotniczą pod nazwą „Air Show”. Bazą logistyczną i centrum grupowania samolotów był 62 PLM i lotnisko Krzesiny. Na lotnisku w Krzesinach bazowały samoloty bojowe z Zachodu; F-15, F-16, Mirage 2000, Tornado GR. Była to pierwsza w historii Polski i całej Europy Wschodniej taka impreza lotnicza.
W dniu 3.05.1991r. w czasie uroczystości przed Grobem Nieznanego Żołnierza w Warszawie przekazano 62 PLM sztandar Wielkopolskiej Brygady Aeronautycznej Wojska Wielkopolskiego oraz dziedzictwo tradycji wielkopolskich eskadr lotniczych. Impreza została zorganizowana z okazji 200-rocznicy ogłoszenia Konstytucji 3-Maja.

3 PLM. 1994r./1995r.
W 1994r. w 40 - tą rocznicę powstania, poczyniono starania o zmianę nazwy Pułku.
Na podstawie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia 16.01.1995r. Pułk zmienił numer "62" na "3" i otrzymał nazwę wyróżniającą "POZNAŃ". Przejął dziedzictwo tradycji eskadr myśliwskich 2 i 4 Wielkopolskiej Eskadry Lotniczej oraz eskadr myśliwskich z lat 1921-1939 ze składu 3 Pułku Lotniczego w Poznaniu, oraz 2 Dywizjonu Myśliwskiego Krakowsko - Poznańskiego we Francji i 302 Dywizjonu Myśliwskiego "Poznańskiego" w Wielkiej Brytanii.
W 1995r. środowisko byłych żołnierzy zawodowych, instytucje, zakłady pracy oraz firmy prywatne ufundowały jednostce sztandar, a uroczystość jego wręczenia odbyła się w przededniu święta pułku, które jest obchodzone 4 września. Jest to pamiątka dnia, w którym wydano rozkaz o sformowaniu jednostki.

1997r.
We wrześniu 1997r. 3 PLM uczestniczył w polsko-amerykańskich ćwiczeniach "Orli Szpon" ( Eagles Talon ). Poznańskie lotnisko znalazło się na terytorium „Pyrlandii”, obejmującym swym zasięgiem Wielkopolskę. Stacjonowały tu siły „Niebieskich” czyli: 606 Eskadra Kontroli i Dowodzenia z bazy 52TFW w Spangdahlem oraz samoloty myśliwskie z 1, 9 i 28 PLM.
W 1997r. 3 PLM otrzymał z rozwiązanego 32 PLRT w Sochaczewie samoloty MiG-21 R oraz MiG-21 UM. Po przystosowaniu ich do zadań myśliwskich zostały włączone do uzbrojenia Pułku obok samolotów MiG-21 PFM.

1998r.
W dniu 27.03.1998r. wycofane zostały uroczyście z uzbrojenia samoloty MiG-21 PFM, a w ich miejsce przyjęto MiG-21 R i MiG-21 MF ze zrestrukturyzowanych pułków w Sochaczewie i Wrocławiu.
W tym roku również Pułk zdobył na własność puchar Dowódcy Wojsk za osiągnięcia w dziedzinie bezpieczeństwa lotów. Było to już trzecie tego typu wyróżnienie dla 3 PLM. Uroczystość odbyła się w dniu 28.01.1998r. podczas 40 Konferencji Bezpieczeństwa Lotów.

1999r.
Po rozformowaniu 17 Eskadry Lotniczej z Poznańskiej Ławicy w marcu 1999r. część personelu latającego i technicznego wraz ze śmigłowcami Mi-2 została włączona w skład 1 Eskadry 3 PLM. Oprócz zadań transportowo-łącznikowych do dnia dzisiejszego ( 2005r. ) klucz śmigłowcowy pełni całoroczny dyżur w ramach Systemu Poszukiwania i Ratownictwa Lotniczego RP "ASAR".
W maju 1999r. odbyły się z udziałem 3 PLM ćwiczenia "Ocelot 99". Wyznaczone samoloty z sił „czerwonych” - Southlandii MiG-21 MF i MiG-21 R posłużyły jako samoloty naruszające strefę bez lotów i były przechwytywane przez siły Międzynarodowego Skrzydła Lotniczego stacjonującego na lotnisku w Powidzu.
W dniu 4.09.1999r. odbyła się uroczystość związana z 45 rocznicą istnienia Pułku.

2000r.
W dniu 24.03.2000r. na lotnisku w Poznańskich Krzesinach stacjonowały samoloty Tornado GR.4 z 9 Dywizjonu RAF stacjonującego w Bruggen w Niemczech. Tornada przyleciały do Poznania w celu wykonania uroczystego przelotu nad Poznańską Cytdelą w hołdzie pochowanym na Cmentarzu Wspólnoty Brytyjskiej pilotom 9 Dywizjonu Bombowego RAF, rozstrzelanym po ucieczce z obozu jenieckiego Stalag Luft III w Żaganiu w 1944r.

Przeformowanie. 2000r.
W dniu 31.12.2000r. 3 PLM został przeformowany w 31. Bazę Lotniczą i 3. Eskadrę Lotnictwa Taktycznego. W dniu 29.12.2000r. na Krzesińskim lotnisku odbyła się uroczysta ceremonia rozwiązania 3 Pułku Lotnictwa Myśliwskiego.

Lotnisko Krzesiny
Lotnisko jest usytuowane po prawej stronie rzeki Warty na obszarze poniemieckiego lotniska i fabryki samolotów, zniszczonej podczas II wojny światowej. Jego współrzędne wynoszą 52,19 N 16,58 E i 84 m npm. Lotnisko wyposażono w dwie drogi startowe. Krótsza o długości 1 700 m nie używana. Główna o wymiarach 2 500 m x 60 m, o nawierzchni betonowej, ma orientację 12/30. Od 2002r. przeprowadzono generalną przebudowę całej bazy pod kątem przyjęcia nowych myśliwców F-16 Jastrząb.

Lotnisko Krzesiny. 2008r.

Samoloty używane w 62 / 3 PLM;
UTI MiG-15,
MiG-15,
Lim-1,
Jak-11,
Lim-2,
Lim-5,
SB Lim-2,
MiG-19 PM ( P ),
MiG-21 F-13,
MiG-21 PF,
MiG-21 PFM,
MiG-21 U,
MiG-21 MF,
MiG-21 R,
TS-11 Iskra bis,
PZL 103 Wilga 35,


Dowódcy 62 / 3 PLM;
kpt. pilot Andrzej Dobrzeniecki od 1954r.,
kpt. pil. Józef Sobieraj od 1.10.1959r.,
ppłk pil. Mirosław Kapciuch od 10.10.1961r.,
mjr pil. Mieczysław Sroka od grudnia 1963r.,
mjr pil. Kazimierz Krata od września 1968r.,
ppłk pil. Romuald Rejewski od 1975r.,
mjr pil Jan Waliszkiewicz od 1977r.,
ppłk pil. Marian Urbański od 30.06.1980r.,
ppłk pil. Henryk Materna od 1985r.,
ppłk pil. Jerzy Gruca od 1987r.,
ppłk pil. Gwidon Haławin od 1989r.,
mjr pil. Antoni Masłowski od 29.01.1993r.

Opracował Karol Placha

48 Pułk Lotnictwa Szturmowego,
48 Pułk Lotnictwa Myśliwsko-Szturmowego
w Inowrocławiu
1952r. – 1967r.

Historia
Pułk został powołany do istnienia w 1952r. podobnie jak siostrzane jednostki szturmowe. Miejscem stacjonowania stał się Inowrocław. W 1960r. na bazie 48 PLSz bazującego pomiędzy Inowrocławiem, a Bydgoszczą sformowano 20 Eskadrę Lotnictwa Artyleryjskiego, którą wyposażono w śmigłowce SM-1, SM-2 i podporządkowano 8 DLSz. Na dowódcę Eskadry wyznaczono mjr pilota Stefana Różaniaka.
Pod koniec 1960r. pułk jako jeden z dwóch ostatnich zakończył eksploatację samolotów z napędem tłokowym i przesiadł się całkowicie na samoloty z napędem turboodrzutowym. Ten drugi to 53 PLSz.
W okresie od 19.01.1961r. do 10.05.1961r. pułk otrzymał na wyposażenie 16 samolotów Lim-5 M. Samoloty te wyprodukowano i wprowadzono do trzech pułków mimo nie ukończenia wszystkich prób i badań w locie. Było to podyktowane ogromnym zapotrzebowaniem na ten typ samolotu w Polsce. Lecz już w pierwszych dniach użytkowania w jednostkach wykryto wiele wad konstrukcyjnych i doszło do kilku wypadków i katastrof. Podjęto więc słuszną decyzję o wycofaniu ich z jednostek bojowych i poddaniu ich modyfikacjom.

48 PLM-Sz 1960r.
48 PLSz zmienia nazwę na 48 Pułk Lotnictwa Myśliwsko-Szturmowego.
W 1960r. Dowództwo Lotnictwa Operacyjnego ( Poznań ); 8 Dywizja Lotnictwa Myśliwsko-Szturmowego ( Bydgoszcz ) miała w składzie: 4 Pułk Lotnictwa Myśliwsko-Szturmowego ( Goleniów ), 5 Pułk Lotnictwa Myśliwsko-Szturmowego ( Bydgoszcz ) 48 Pułk Lotnictwa Myśliwsko-Szturmowego ( Inowrocław )
W 1967r. w wyniku reorganizacji 48 PLM-Sz został rozformowany.

Lotnisko w Inowrocławiu
Lotnisko leży na północny-wschód od centrum miasta, w pobliżu miejscowości Latkowo. Ma współrzędne geograficzne 52,49 N 18,19 E na wysokości 77 m npm. Wyposażone jest w psa startowy o wymiarach 2 300 m x 60 m, o nawierzchni gruntowej, o orientacji 05/23.

Opracował Karol Placha