Ławoczkin Ła-5W lecie 2012 r. grupa Eksploracyjno- Poszukiwawcza ,,Orły Historii” podjęła się czynności mające na celu ocalenie i przekazanie do Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie części z rozbitego, radzieckiego samolotu Ła 5FN. Samolot ten uległ katastrofie prawdopodobnie  jesienią 1944 r. a jego szczątki przeleżały w miejscu upadku  do obecnych czasów.

 

 

 

 

Miejsce katastrofy zlokalizowane jest w terenie trudno dostępnym, rejon gminy Cisna w Bieszczadach, a ściślej na północnym stoku wierzchołka o nazwie Okrąglik. W pobliżu miejsca katastrofy pracownicy leśni wykonali drogę a następnie w rejonie tym wykonywana jest ścinka drzew. By uchronić to co pozostało z katastrofy, latem zwieziono m.in. wał śmigła, dźwigary, elementy łączące skrzydła z kadłubem, centropłaty. Grupa zainteresowała się również szczątkami pilota, którego mogiła znajdowała się w pobliżu katastrofy. Powiadomiono władze gminne o mogile znajdującej się wśród leśnej głuszy co zapoczątkowało procedurę związaną z ekshumacją i przeniesieniem pilota na wojskowy cmentarz do Baligrodu. Termin procedury wyznaczono na 19 października 2012 r. W dniu ekshumacji, po krótkim spotkaniu w Urzędzie Gminy w Cisnej i zapoznaniu z planem czynności udano się na Przełęcz nad Roztokami, gdzie osoby biorące w nich udział zajęły miejsca na pokładzie Stara 660, który wywiózł ekipę pod Okrąglik. Na miejscu upoważnione osoby zajęły się ekshumacją pilota. Z miejsca, gdzie wykonana była mogiła zebrano szczątki oraz przeszukano miejsce w pobliżu katastrofy. Szczątki pilota zostały umieszczone w trumnie i przetransportowane na cmentarz wojskowy do Baligrodu, a następnie ponownie pochowane. Podczas prac ekshumacyjnych oraz przy pochówku  obecny był ojciec Dominik Orczykowski, Kapucyn, od lat związany z lotnictwem. Po czynnościach związanych z ekshumacją grupa ,,Orły Historii” nadal prowadziła prace w rejonie Okrąglika, poszukując szczątków samolotu, nawet tych najdrobniejszych, ale za to może charakterystycznych co w przyszłości może pomóc w identyfikacji pilota, którego dane personalne na chwilę obecną są nieznane. Ważne dla badań są elementy poszycia, ściślej kolory kamuflażu i oznaczenia samolotu co może zawężać grono pilotów, którzy zginęli nad Bieszczadami. Do chwili obecnej jednak pozostały już tylko drobne fragmenty, większa część poszycia uległa już rozłożeniu na wskutek działania warunków atmosferycznych. Zimą drobne części zostaną zinwentaryzowane, część zapewne zostanie zidentyfikowana a po zakończeniu czynności zostaną przekazane do Muzeum Lotnictwa Polskiego.

 

Ekshumacja pilota radzieckiego samolotu  pod Okrąglikiem

 

Dziękujemy władzom Gminy Cisna za okazaną pomoc oraz za wszczęcie całej procedury związanej z ekshumacją, władzom Gminy Baligród, przedstawicielom Urzędu Wojewódzkiego,  przedstawicielom PCK, przedstawicielom Sanepidu, pracownikom Zakładu Pogrzebowego, przedstawicielowi Nadleśnictwa Gminy Cisna, pracownikom leśnym, którzy bezpiecznie przetransportowali osoby biorące w ekshumacji pod Okrąglik, dziękujemy również ojcu Dominikowi Orczykowskiemu, który obecny był do końca przy ekshumacji i dokonał uroczystego pochówku.

 

Ekshumacja pilota radzieckiego samolotu  pod Okrąglikiem

 

 

To jeszcze nie koniec prac pod Okrąglikiem. Aktualnie rozpoczęto procedury mające na celu wytyczenie szlaku na miejsce katastrofy oraz grupa stara się o uzyskanie pozwolenia na ustawienie tablicy pamiątkowej.

 

 

 

tekst / foto. Rafał Podsiadło