Logowanie

Zdjęcie dnia

  • Jacek Grześkowiak

    Jacek Grześkowiak

Newsletter

Cotygodniowa porcja informacji lotniczych

JOOMEXT_TERMS

Pogoda

 


Dołącz do nas !

FB TW google-plus-ikona-2012 YT 

 


 

44444Bez wątpienia Airbus A380 i Boeing 747 Classic to największe samoloty pasażerskie świata. Amerykański Boeing 747 przez okres ok 40 lat był największym komunikacyjnym statkiem powietrznym świata. Lotniczy transport pasażerski zaczął się rozwijać, dlatego powstała potrzeba samolotów o większej pojemności.Powstał również konkurs w marcu 1964 roku, gdzie zostały podane wymagania dla statku powietrznego znanego jako Cargo EXperimental- Heavy Logistics System(CX- HLS). Do tego konkursu w maju 1964 roku, zgłosiły się firmy takie jak: Boeing , Douglas, General Dynamics, Lockheed, Martin Marietta
Potrzeba było również nowego projektu,na tak monumentalne silniki, o wiele większym ciągu i znacznie mniejszym zużyciu paliwa. Propozycje takich konstrukcji silników zgłosiły firmy: General Electric, Curtiss- Wright, Pratt & Whitney

Końcowo pozwolenie na współpracę dostały Boeing, Douglas i Lockheed, a do silników General Electric i Pratt & Whitney, ponieważ posiadały sporo zbliżonych do siebie rozwiązań.
Po 4 latach, 30 września, po raz pierwszy został zaprezentowany Boeing 747-100, jego numer seryjny to 20235.
Na kadłubie umieszczono logo 26 linii lotniczych, później 26 stewardess rozbiło butelki szampana o konstrukcje B747, aby uczcić nowo powstały samolot. Pierwszy lot nastąpił 9 lutego 1969 roku o 11.34 czasu lokalnego z lotniska Paine Field. Za sterami usiedli Jack Waddell i Brian Wygle oraz inżynier prób w locie Jess Wallick. B747- 100 asystował myśliwiec F-86 Sabre, który służył do obserwacji statku powietrznego i zgłaszania jakichkolwiek sytuacji zagrożenia. Planowano aby leciał 2,5h, jednak końcowo leciał 76 minut, ponieważ wystąpiły problemy z klapami.
W badaniach samolotu, w locie brało udział 5 prototypów. Prototypu 747-100 nigdy nie sprzedano liniom lotniczym, ponieważ używano go do doświadczeń np. wypróbowania nowych silników ( Trent 800).
Produkcję pierwszych statków powietrznych typu 747 rozpoczęto w 1970 roku. Pierwszy wariant produkcyjny B-747-100 mieścił 490 pasażerów.
Wyprodukowano 1531 sztuk tego samolotu we wszystkich wersjach, natomiast wciąż aktywnych jest tylko 546 sztuk. Cena za jeden samolot typu B747-400, który mieści nawet do 624 pasażerów, wynosi 228 mln USD, natomiast największy samolot Boeinga czyli 747-8, mieszący nawet do 700 pasażerów, kosztuje 351,4 mln USD!

 

Poniżej tabela parametrów Boingów z rodziny 747 oraz wypadków z jego udziałem. Wypadki -70, katastrofy -49 .

 

ramkaaaaa

Pierwszy oficjalny lot z pasażerami B747 linii lotniczej Pan Am, miał zostać wykonany 21 stycznia 1970 r. na trasie Nowy Jork( John F. Kennedy) - Londyn Heathrow. Na pokładzie znajdowało się 336 pasażerów, którzy zabukowali miejsca 2 lata wcześniej. Bilet, upoważniający do lotu, w jedną stronę kosztował wtedy 365 USD. Okazało się jednak, że przez awarię jednego z silników, lot został odwołany.
Produkcja Jumbo Jetów miesięcznie wynosiła 7 sztuk. Pierwszą linią europejską, która zakupiła do swojej floty Boeingi 747-100, była Lufthansa.
boooPodczas pierwszego roku użytkowania Jumbo Jetów przetransportowała ponad 6 milionów pasażerów, na łącznej długości ponad 133 milionów kilometrów. Każdego tygodnia samoloty te startowały i lądowały około 2900 razy. W 1970 roku, w okresie letnim, wejście 272 pasażerów zajęło około 19 minut, ale rekordowy czas wynosił 10 minut. Wyjście pasażerów za to trwało ok 8 minut, ale raz udało się skrócić ten czas do 4 minut.
Pierwsza katastrofa lotnicza królowej nieba,należącej do Lufthansy  wydarzyła się 20 listopada 1974 roku. Lot był wykonywany na sektorze Frankfurt- Nairobi- Johannesburg. Zaraz po wystartowaniu z Nairobi, piloci wyczuli drgania rezonansowe usterzenia, ale pomimo tego utrzymywali wznoszenie i schowali podwozie. Niestety po krótkim czasie spadł na ziemię, w odległości ok 1 km od progu drogi startowej, rozpadając się na części. Zginęło 55 z 140 podróżnych oraz 4 z 17 członków załogi.

Największa katastrofa lotnicza, ze względu na liczbę ofiar, wydarzyła się 27 marca 1977 roku, na Teneryfie. Łącznie zginęło 574 osoby.
B747- 100 został zaoferowany US Air Force, jako tankowiec i służył jako nosiciel wahadłowców dla NASA, używany jest również jak samolot prezydencki. Do badania kosmosu, używano zmodyfikowanego Boeinga 747SP SOFIA. Klasycznych Jumbo Jetów wyprodukowano 724 sztuki.

 

 

 

 

aaair

Zaś z kolei Airbus, latem 1988 roku, w sekrecie utworzył pierwsze szkice kolejnego największego samolotu pasażerskiego o pojemności 800 podróżnych. Projekt został nazwany Ultra High Capacity Aircraft ( UHCA). Był on o tyle możliwy do zrealizowania, ponieważ przemysł lotniczy w Europie nie miał w tamtym czasie żadnego innowacyjnego projektu, który mógłby zrewolucjonizować postęp technologiczny. Jeżeli Airbus miał chęć konkurencji z Boeingiem, nie mógł obejść się bez statku powietrznego o większej pojemności. Europejski transport lotniczy powiększał się 5% w skali roku, a transport w Azji wzrastał w dwucyfrowym tempie, więc stworzenie tak dużego samolotu było stosowne do tamtejszej sytuacji. Założono, że najnowszy Airbus zacznie być używany pomiędzy 2003 a 2005 rokiem i będzie tańszy operacyjnie o około 15 % w porównaniu z B747-400.

 

Poniżej tabela parametrów Airbusa A380.

 

 

AIRBUS A380

 

Rozpiętość

79,75 m

Długość

72,72 m

Wysokość

24,09

Powierzchnia nośna

845 m2

Masa własna

276, 8 000 kg

Masa startowa max

575 000 kg

Prędkość przelotowa

945 km/h

Pułap

13 100 m

Zasięg max

15 200 km

Liczba pasażerów w konfiguracji 3 klasowej

560

Liczba pasażerów w konfiguracji 1 klasowej

853

Liczba wyprodukowanych egzemplarzy

224

 

 

Najnowszy samolot, miał być pierwszy o dwóch pokładach na całej długości kabiny pasażerskiej. Airbus poprosił o wsparcie 19 największych linii lotniczych, aby powiedzieli wymogi dla nowego statku powietrznego. Jednym z wymagań było, aby mieścił się on w kwadracie o wymiarach jednego boku 80 metrów, oraz aby spełniał najwyższy, możliwy poziom bezpieczeństwa. Miał być on również prosty w obsłudze, oraz umożliwiać zmianę w konfiguracji wnętrza pokładu. Samolot, początkowo miał pomieścić 550 pasażerów z umożliwieniem zwiększenia tej liczby. Przestrzeń do użytku miała wynosić 550m2, zaś zasięg 15 700 km, a prędkość przelotowa około 9000 km/h.
Airbus i Boeing mieli podjąć ze sobą współpracę, niestety nie przyniosła ona zamierzonych efektów, tylko umożliwiła wstępną weryfikację, kilku pomysłów dotyczących produkcji.

Współpracja między konkurencją
W 1993 roku Airbus i Boeing prowadzili wspólne prace koncepcyjne nad UHCA. Współpraca jednak zakończyła się niepowodzeniem, jedyne co udało się osiągnąć to wstępna weryfikacja niektórych założeń konstrukcyjnych. Końcowo Boeing postanowił powiększyć Jumbo Jeta, za to Airbus kontynuował projekt. Za to ciekawostką jest, że momencie kiedy zaczęła się współpraca Airbusa i Boeinga przy UHCA, amerykański producent zarzucił oskarżenie wobec Airbusa o szpiegostwo przemysłowe.

Szacowane koszty inwestycji miały wynosić 10 mld Euro, ale w rzeczywistości zapłacono około 1,5 mld Euro więcej. Całkowita liczba współudziałowców wyniosła 27.
Airbus, od początku przekazywał jak najwięcej informacji do mediów na temat A380. Inżynierowie mieli obawy, że pasażerowie będą bać się latać tak dużym samolotem, dlatego postanowili umieścić na pokładzie sklep wolnocłowy. Niestety w rzeczywistości linie lotnicze preferowały zamieścić jak najwięcej foteli, dlatego zrezygnowali z wszelkich ekstrawagancji, zostawiając bary dla pasażerów lepszych jakościowo klas.
Silniki zostały wykonane przez brytyjską firmę Rolls-Royce o nazwie Trent 900. W kabinie pilotów nie zastosowano przyrządów analogowych, są za to monitory ciekłokrystaliczne. Za to skrzydła A380 mają obszar 845m2. Produkcja pierwszych elementów dla Airbusa A380 rozpoczęła się 14 marca 2002 roku w zakładach w Bremie, za to już w maju 2002 roku zaczęto montaż końcowy pierwszgo latającego prototypu o numerze seryjnym MSN001. Przy pierwszej produkcji prototypu znanego wtedy jako AXX brał udział przemysł Niemiec, Francji i Anglii, ale teraz części do tego typu samolotu produkowane są praktycznie na całym świecie.
Transport wszystkich komponentów odbywa się drogą lądową, morską i rzeczną do Tuluzy gdzie odbywa się główny montaż. Niektóre części samolotu przewożone są również Airbusem A300-600ST Beluga. Pierwszy wyrób elementów odbył się 14 marca 2002 r. Niestety podczas końcowego montażu wystąpiły problemy, gdyż wiązki przewodów elektrycznych były za krótkie o kilka centymetrów, a model tego samolotu ma ich ok. 530 km. Chodziły nawet plotki o sabotażu projektu UHCA. Wytłumaczono to tym, że w niemieckich i hiszpańskich zakładach przy konstrukcji korzystano z programu, które miało na celu pomóc w projektowaniu CATIA w wersji 4, za to w brytyjskich oraz francuskich zakładach z wersji 5.
Pierwsza prezentacja A380 nastąpiło 18 stycznia 2005 r. Airbusa odsłonili przywódcy Hiszpanii, Niemiec, Francji i Wielkiej Brytanii. 27 kwietnia 2005 r odbył się pierwszy lot na trasie z lotniska w Blagnac gdzie po 3 godzinach i 54 minutach z powrotem wylądował na tym lotnisku. Za sterami zasiedli Claude Lelaie i Jacques Rosay. Samolot przetrwał m.in. próby arktyczne w Kanadzie, pustynne w Abu Zabi oraz hałasowe. Sprawdzono również próbę obsługi tak dużego samolotu 24 października 2005r. w Porcie Lotniczym we Frankfurcie nad Menem. Ewakuacja pasażerów zajmuje 78 sekund, gdzie wymagany jest czas 90 sekund. Zaprojektowano także pojazd do sprawdzania obciążenia dróg kołowania. Zamówienia po raz pierwszy pojawiły się w 2000 roku.
aaaaairrrrrPierwszą linią lotniczą, która zakupiła i dostała Airbusa A380 był Singapore Airlines w październiku 2007 roku. za to największym użytkownikiem tego typu statków powietrznych jest linia Emirates, która posiada 100 sztuk. Co ciekawe British Airways jako ostani państwowy udziałowiec w projekcie Airbusa A380 zamówił jego 12 egzemplrzy w 2007 roku, co nie jest zbyt oszałamiającą liczbą przy zamówieniach np. linii Emirates na ok. 20 egzeplarzy juz w 2005 roku. Dobieg i rozbieg A380 jest stosunkowo krótszy do Boeinga 747, jest on również bardziej wydajny od królowej przestworzy. Może zabrać więcej pasażerów na pokład więc koszty są niższe.
W 2008 roku oddano do do użytku 12 A380-800, a w 2011r. produkowano już 2 samoloty miesięcznie. Po pierwszym roku funkcjonowania tego typu samolotów, zauważono “efekt A380”, polegało to na wzroście ilości pasażerów o ponad 10%. W czasie eksploatacji Firma Airbus zapowiedziała drobne zmiany w konstrukcji samolotu.
4 listopada 2010 r. odbył się lot na trasie z Singapuru do Sydney linii Qantas. Po kwadransie od wylotu z silnika nr 2 zaczęło się dymić. Powstała eksplozja, a część osłony silnika oderwała się. Piloci zawrócili i bezpiecznie wylądowali na lotnisku w Singapurze. Przewoźnik uziemił 6 sztuk A380 do czasu wyjaśnienia katastrofy. Przyczyną była awaria silniika Trent 900, a konkretniej łożyska, który mocował wał napędowy turbiny stopnia pośredniego silnika. Przy naprawie zauważono niewielkie pęknięcia wręgi w skrzydle, po sprawdzeniu innych samolotów tego typu w innych liniach lotniczych zauważono podobną usterkę oraz pękniecie pionowej ścianki ścianki żebra, ale sytuacja została wyjaśniona przez Airbusa, zalecono w nim kontrolę tych części przy przeglądach co 1800 cykli.
Do tej pory A380 jest ostatnim samolotem, który przełamał bariery. Boeing 747 i Airbus A380 to największe samoloty pasażerskie świata. Aby je zbudować oraz wprowadzić do eksploatacji użyto wiele unowocześnień, nowoczesnych rozwiązań i technicznych innowacji. Wszystko zostało zorganizowane w perfekcyjny sposób, począwszy od konstrukcji małych komponentów, po transport z różnych zakątków świata różnymi drogami, aż po końcowy montaż i malowanie w barwy poszczególnych przewoźników. Coś o czym kiedyś ludzie marzyli, stało się realiami. Z różnymi udogodnieniami na pokładzie tj. apartament na pokładzie czy bary lub sklepy wolnocłowe. Jesteśmy bardzo ciekawe jaki następny samolot po bije latającego giganta, jakie kolejne bariery zostaną przełamane i jak zostanie to zrobione. Przemysł lotniczy wciąż rośnie. Na pokładzie A380-800 miał być basen, nie udało się, ale kto wie co będzie następne?

 

Współpraca między Polską a Airbusem i Boeingiem.
Polska ma znaczny udział w programach Airbusa i Boeinga, ponieważ obie te firmy współpracują z naszym krajem od 1997r. Polska produkuje elementy do drzwi, silników, części podwozia i pływające doki przeładunkowe.
Na dzień dzisiejszy Airbus ma ponad dziesięciu poddostawców z naszego kraju. Jednym z partnerów jest MTU Aero Engines Polska, zajumuje się on produkowaniem łopatki i turbiny niskiego ciśnienia do silników IAE V2500 (Airbus A320) oraz GP7000 (Airbus A380). Zakład Goodrich od 2005r. zajmuje się produkcją części amortyzatorów podwozia do Airbusa A380. W styczniu 2004 r. Gdańska Stocznia Remontowa doręczyła pływający dok przeładunkowy do portu Pauillac w pobliżu Bordeaux. Na dzień dzisiajeszy przeładowywane są tam duże fragmenty samolotów A380. Dok jest długi na 150 metrów i waży 3,5 tys. ton.
Współpraca Boeinga z Polską rozpoczęła się w 1992 r. Wtedy to zaczęto wytwarzać drzwi do Boeingów 757 w Mieleckiej Wytwórni Zespołów Kooperacyjnych. Zakład dostarczył ponad 3000 sztuk drzwi do ponad 500 samolotów do 2005 roku. W projekcie budowy Boeingów 747LCF uczestniczyły Mieleckiego Zakłady Narzędziowe. W Kaliszu w zakładach Pratt and Whitney produkuje się części do silników PW4000, które stosuje się m.in. w Boeingach 747, 767 i 777. Boeing używa również elementów podwozi przez wspomniane wyżej zakłady Goodricha.

Autorki:
Uczennice Technikum Architektury Krajobrazu im. rtm. Witolda Pileckiego w Wojkowicach
Paulina Olchawa
Anna Kiljańska