Franciszek Misztal

Franciszek Misztal - urodził się 15 marca 1901 r. w okolicach Lubaczowa. W wieku lat 20 ukończył naukę w lwowskim gimnazjum i rozpoczął studia na Politechnice Lwowskiej. Będąc studentem w 1924 r. podjął się pracy asystenta w Katedrze Mechaniki. Wolny czas od nauki poświęcał na działalność w Związku Awiatycznym. Politechnikę Lwowską ukończył w 1926 r. Nie rozstał się z uczelnią; jeszcze przez rok pozostawał asystentem wspomnianej wcześniej Katedry Mechaniki.

Niepodległa Polska w tamtym czasie nie mogła zapewnić młodemu inżynierowi mechanikowi kształcenia na specjalistycznym kierunku lotniczym. Z tego powodu opuścił kraj i udał się do Akwizgranu. Tu podjął dalsza naukę w Instytucie Aerodynamicznym miejscowej uczelni. Studiując poza ojczyzną pozostawał w stałym kontakcie z profesorem Witoszyńskim. Czesław Witoszyński w Warszawie był kierownikiem Instytutu Aerodynamicznego. Franciszek w dwa lata po obronie pracy we Lwowie uzyskał w Akwizgranie stopień doktora nauk technicznych.

PZL.4

Pracę naukową godził z pracą zawodową. Od 1928 r. był zatrudniony jako samodzielny konstruktor w Państwowych Zakładach Lotniczych. Związany był z nimi do wybuchu II wojny światowej. Pracując w stolicy stosował w praktyce wiedzę wyniesioną ze studiów. To właśnie on przyczynił się do powstania polskiego samolotu komunikacyjnego PZL.4. Był współautorem sportowych PZL.19 i PZL.26. Miał swój udział w tworzeniu rozpoznawczo-bombowego PZL.23 Karaś. Będąc już głównym konstruktorem opracował prototyp dwóch maszyn myśliwskich PZL.38 Wilk i PZL.48 Lampart. Jeszcze wiosną pamiętnego 1939 r. miał za sobą opracowanie rozwiniętego dwusilnikowego myśliwca PZL.54 Ryś. Nie chował swojej wiedzy dla siebie, pomagał kolegom przy pracach nad samolotem treningowym PWS-33 Wyżeł.

 PZL.19

Zajmował się pracą pedagogiczną, naukową i społeczną. Wykładał w Szkole Inżynierskiej Wawelberga i Rotwanda i w Grupie Technicznej Szkoły Podchorążych Lotnictwa. Udzielał się społecznie w Zarządzie Związku Polskich Inżynierów Lotniczych. Był autorem prac naukowych. Kiedy wybuchła II wojna światowa pozostał w okupowanym kraju. Zaangażował się w nauczanie konspiracyjne.

PZL.23A Karaś na lotnisku w Warszawie. Na drugim planie myśliwce PZL P.11 i PZL P.7 ustawione w szeregu

Po wyzwoleniu odbudowywał lotnictwo nowej Polski. Pracował w Polskich Liniach Lotniczych LOT jako kierownik działu technicznego. W 1946 r. wrócił do przemysłu lotniczego. Objął stanowisko dyrektora Centralnego Studium Samolotów na Okęciu w Warszawie. Razem ze swoimi ludźmi, współpracownikami tworzył samoloty szkolne CSS-10A, CSS-10C, CSS-11 i komunikacyjny CSS-12. Znajdował czas na działalność w reaktywowaniu Aeroklubu Warszawskiego. Współpracował w otwieraniu uczelni lotniczych. Od 1945 r. wrócił do Wawelberga i Rotwanda jako wykładowca budowy samolotów. Był nauczycielem w murach Szkoły do 1951 r.

PZL MD-12 i CSS-10

Gdy w Polsce rozlała się fala stalinowskiego terroru poparta gorliwością co pewnych Polaków, nie ominęła ona inżyniera Misztala. Nie obroniło go to, że w październiku 1947 r. został zastępcą profesora Politechniki Warszawskiej. Nowa Polska nie potrzebował ludzi z jego przeszłością. W 1950 r. został odsunięty od pracy na rzecz lotnictwa.

Odsunięty od lotnictwa wrócił do nauczania. Organizował i kierował na Politechnice Warszawskiej Katedrą Budowy Samolotów. Nie rozstawał się z warszawską uczelnią nawet po reorganizacji Katedry. Pozostawał kierownikiem Katedry do 1970 r. Wtedy do przeszedł na zasłużoną emeryturę. Wtedy dał o sobie znać jako społecznik. Publikował swoje prace w czasopismach naukowych. Stał się autorem podręcznika dla studentów.

Rehabilitowany w 1975 r. wrócił do przemysłu lotniczego. Kierował pracami biura konstrukcyjnego Instytutu Lotnictwa. Razem z kolegą, inżynierem Dulębą projektował polski samolot pasażerski MD-12. I znów dzielił pracę zawodową z pracą naukową i działalnością społeczną. Tak było kiedy pozostawał czynny zawodowo i po przejściu na emeryturę. Franciszek Misztal zmarł w stolicy 9 czerwca 1981 r. Przez całe swoje życie, nawet kiedy przyszło mu działać w Polsce po 1945 r. uważał, że istnieje w niej możliwość samodzielnego wytwarzania samolotów na potrzeby własnego lotnictwa sportowego i szkolnego. Według niego istniały realne szanse do wytwarzania rodzimych konstrukcji komunikacyjnych.

Tekst: Konrad Rydołowski

Fot. archiwum, mysliwcy.pl, wikipedia.org, twojewiadomosci.com.pl