9 grudnia 2011 r. odbyła się w Warszawie konferencja prawnicza "Aspekty prawne badania zdarzeń lotniczych". Spotkanie organizowane zostało przez Wydział Prawa i Administracji Uczelni Łazarskiego, Międzywydziałowe Koło Prawa Lotniczego Avion oraz Ministerstwo  Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej.

Konferencja w dużej mierze poświęcona została interpretacji Rozporządzenia 996/2010 Parlamentu Europejskiego i Rady Europy dotyczącego badania wypadków i incydentów w lotnictwie cywilnym oraz zapobiegania im. Rozporządzenie, które stanowi iż „..należy zapewnić ogólnie wysoki poziom bezpieczeństwa w lotnictwie cywilnym w Europie, a także należy podjąć wszelkie działania w celu ograniczenia liczby wypadków i incydentów, aby zapewnić zaufanie publiczne do transportu lotniczego…” zgromadziło  wybitnych znawców tematyki - m.in. dr Edmunda Klicha i Agatę Kaczyńską z Państwowej Komisji Badania Wypadków Lotniczych, Krzysztofa Kapisa, Dyrektora Departamentu Lotnictwa przy Ministerstwie Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej oraz Grzegorza Kruszyńskiego, Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego.

Wśród omawianych tematów znalazły się takie problemy jak:

• Współpraca między zaangażowanymi instytucjami 
• Wymiar europejski badania wypadków lotniczych
• Ochrona danych osobowych w procesie badania zdarzeń lotniczych 
• Profilaktyka w zakresie bezpieczeństwa 
• Krajowy plan działania w sytuacji nadzwyczajnej w przypadku wystąpienia zdarzenia w lotnictwie cywilnym 
• Zmiany prawa krajowego - kierunki i nowe rozwiązania

Ciekawy wykład zaprezentował specjalnie zaproszony na konferencję gość - prof. dr hab. Ryszard Krystek z Wydziału Inżynierii Lądowej i Środowiska Politechniki Gdańskiej dot. Zintegrowanego Systemu Bezpieczeństwa Transportu ZEUS, w którym przedstawił poziom zagrożenia w transporcie oraz metodologię systemu zarządzania bezpieczeństwem wszystkich rodzajów transportu: drogowego, kolejowego, lotniczego oraz wodnego na wzór rozwiniętych krajów Unii Europejskiej.

Ustalono, że do obszarów wymagających dalszych zmian należy zaliczyć:

• Koordynację działań na styku organu prowadzącego badanie zdarzenia lotniczego i organów prowadzących postępowanie karne (Państwowej Komisji Badania Wypadków Lotniczych oraz Prokuratury)
• Zagwarantowanie równowagi pomiędzy interesami, nieraz sprzecznymi badających organów
• Ochronę informacji w procesie badania zdarzeń lotniczych
• Udostępnianie zapisów i dokumentów „szczególnie chronionych” organom właściwym do podejmowania decyzji w sprawie  ujawnienia danych oraz innym państwom.  (art. 14 ust. 3 i 4)
• Profilaktykę w zakresie bezpieczeństwa

Podczas konferencji poświęcono także czas tematyce Just Culture – czyli zwyczajowi anonimowego informowania o incydentach i zdarzeniach lotniczych (w Polsce praktykowany poprzez zespół Latajmy Bezpiecznie przy Urzędzie Lotnictwa Cywilnego) oraz o konieczności zmian w przepisach Ustawy Prawo Lotnicze.

Spotkanie było zorganizowane na bardzo wysokim poziomie merytorycznym i dyskusyjnym. Kolejna podobna debata prawnicza prawdopodobnie już w przyszłym roku.

Tekst: Barbara Szydłowska