W cieniu Bitwy o Wielką Brytanie i zaangażowaniu polskich lotników pozostaje udział Polskiej Eskadry Balonowej. Warto więc przypomnieć czym była i jakie wykonywała zadania. Kiedy trwała Bitwa o Wielką Brytanię, Brytyjczycy zdali sobie sprawę jak duże znaczenie może mieć wykorzystanie balonów dla obrony własnego nieba. Pojawiły się one wkrótce nad stolicą, innymi miastami ( nie tylko portami ) i centrami przemysłowymi...

Stanowiły integralną część obrony Wysp przed atakami bombowymi Luftwaffe, które były prowadzone na małym pułapie. Zwyczajowo niechętni Brytyjczycy w obliczu zagrożenia Londynu przystali na Polską propozycję stworzenia Polish Balloon Flight. Skład osobowy miał pochodzić z polskiego personelu jednostek balonowych ewakuowanych na Wyspę Ostatniej Nadziei. W przedwojennej Polsce takie jednostki stacjonowały w okolicach Warszawy (Jabłonnna i Legionowo, które do dziś ma duże znaczenie wśród baloniarzy) i Toruniu. Po przybyciu na Wyspę został zakwaterowany w No 1 Balloon Training Unit RAF.

Formowanie jednostki rozpoczęto 15 września 1940 w składzie brytyjskiego 945 dywizjonu balonowego, który stacjonował w Glasgow. Dowódcą został mianowany płk. Hilary Grabowski. Jednostka składała się z 6 oficerów i 148 podoficerów i szeregowych. Personel rekrutował się głównie z żołnierzy przedwojennych polskich batalionów balonowych, które stacjonowały w Legionowie  i Toruniu.

W dniu 20 grudnia 1940 r. Polska Eskadra Balonowa osiągnęła gotowość bojową. Weszła w skład Brytyjskiego Dywizjonu Balonowego nr 95. Stacjonowała w okolicach Glasgow. Trwała na posterunku do 21 lipca 1942 r. Została wyposażona w brytyjskie balony i wyciągarki. Wystawiła 10 posterunków balonów zaporowych na północno – wschodniej granicy tego szkockiego miasta. Miała bronić doków, węzła kolejowego i zakładów położonych w tej części. 22 lipca tego samego roku Polaków przesunięto w rejon Firth of Forth. Nad tutejszą zatoką stacjonował 929 Dywizjon Balonowy RAF. Przybyli rodacy swoimi posterunkami wzmacniali most kolejowy, miejscowe lotnisko morskie i bazę marynarki wojennej. Przybyli Polacy nie tylko bronili obiektów naziemnych. Część z nich została zaokrętowana na jednostki pływające żeglugi przybrzeżnej. Personel również obsadził balon obserwacyjny w miejscowości Leeven. Balon, był balonem na uwięzi i wykorzystywany był przez ćwiczących skoki żołnierzy generała Sobańskiego. Współpraca z 1 Polską Samodzielną Brygadą Spadochronową układała się dobrze.

Z chwilą kiedy zagrożenie atakami „cudowną bronią” ( V – 1 ) Londynu stało się jeszcze bardziej realne Polska Eskadra trafiła w jego okolice. Eskadra znalazła się na południe od stolicy w Redhill. Istniała tam od końca czerwca 1944 r. do ostatnich dni sierpnia. 27 sierpnia przebazowała na południowy wschód do Rochester. 2akończyła służbę na 22 posterunkach w dniu 12 października 1944 r. Uzupełniła swoje wyposażenie w balony i cały niezbędny dodatkowy sprzęt produkcji amerykańskiej. Dzień po przeszła w okolice Newcastle do 15 Ośrodka Balonowego. Po rozwiązaniu przez Brytyjczyków Balloon Command zmieniła nazwę z Polskiej Eskadry Balonowej na Polski Oddział Balonowy. Właśnie w przedostatnim roku wojny jego personel składał się z kobiet służących w Women Auxiliary Air Force. Polish Balloon Unist 19 grudnia 1944 r. został skierowany do hrabstwa Shropshire. Tu w Cardington stacjonował aż do jego rozwiązania w połowie 1946 r.

Konrad RYDOŁOWSKI