Logowanie

Zdjęcie dnia

  • Jacek Grześkowiak

    Jacek Grześkowiak

Newsletter

Cotygodniowa porcja informacji lotniczych

JOOMEXT_TERMS

Pogoda

 


Dołącz do nas !

FB TW google-plus-ikona-2012 YT 

 


 

 Państwowe Zakłady Lotnicze

 

Okęcie - Paluch

 

           W połowie 1934 r. Państwowe Zakłady Lotnicze opuściły Pole Mokotowskie. Przeniosły się na nowe miejsce. Znalazły się na Okęciu – Paluchu. Zmianie uległa także nazwa. Od tej pory mamy Państwowe Zakłady Lotnicze, Wytwórnia Płatowców ( później dodano nr 1 ) Okęcie - Paluch. Nowa wytwórnia została zbudowana w południowej części lotniska Okęcie. Na tym terenie mieściły się budynki warsztatów produkcji seryjnej, hangar startowy, biuro konstrukcyjne i warsztat prototypowy, wydział remontowy, dyrekcja, administracja, kotłownia, stolarnia, budynek socjalny, szkoła zawodowa, garaże i wartownia. Przenosiny odbywały się w czasie  produkcji samolotów PZL P - 11c.  To tu na nowym została uruchomiona produkcja PZL - 23 „Karaś.  W 1936 r. powstał ulepszony myśliwski PZL P – 24. Pierwszym zagranicznym odbiorcą była Turcja. Turcy nie tylko kupiła gotowe samoloty P-24 C. Kupiła także licencję. Po niej nabywcami stali się Rumunii. Rumunia kupiła kilka maszyn samolotowi P - 24E i licencją. Rumuńskim śladem  poszli Bułgarzy i Grecy. W latach 1938-1939 ci pierwsi zakupiła samoloty PZL – 43. PZL – 43 stanowił wersję eksportową PZL – 23.

 

            Pierwszym prototypem zbudowanym na Okęciu był samolot bombowy projektu inż. Zbysława Ciołkosza. PZL – 30 został oblatany w marcu 1936 r. Tu na nowym Państwowe Zakłady Lotnicze produkowały konstrukcje tylko wykonane całkowicie z metalu. Dlatego projekt PZL – 30 został oddany do Lubelskiej Wytwórni Samolotów. W nowym miejscu otrzymał oznaczenie LWS - 4  „Żubr”. Pod koniec 1936 r. był gotowy pierwszy prototyp nowego samolotu bombowego PZL - 37 „Łoś”.  Pierwsza maszyny  w wersji PZL - 37A opuściły halę produkcyjną w 1938 r. Do wybuchu wojny II wojny światowej  produkowano wersję  PZL - 37B.  Ostatniej wiosny pokoju została uruchomiona  produkcja tej ulepszonej  wersji w nowo wybudowanych zakładach PZL Wytwórnia Płatowców nr 2 w Mielcu.  Na przełomie lat 1938-1939 poznany wcześniej już inżynier Jerzy Dąbrowski wykonał projekt rozwiniętego „Łosia”. Tym był bombowiec PZL - 49 „Miś”. Budowę prototypu  przerwał wybuch wojny.

 

           Stanisław Prauss zaprojektował wersję rozwiniętą dla PZL - 23, który otrzymał oznaczenie PZL - 46 „Sum”. PZL – 46 miał otrzymać  podwójne usterzenie  pionowe. Dlatego przeróbce został poddany jeden z PZL – 23. Tak powstał  prototyp PZL - 42. Na rok przed wojną został  oblatany  prototyp PZL - 46. Latem 1939 r. w Państwowych Zakładach Lotniczych  WP-1 została uruchomiana produkcja seryjna „Suma”. Ich odbiorcami miało być  polskie lotnictwo wojskowe i lotnictwo służące Marsowi w Bułgarii.

 

W 1934 r. trwały prace nad konstrukcją inżyniera Franciszka Misztala a mianowicie samolotem pościgowym PZL - 38 „Wilk”. Niestety nastąpiło opóźnienie. Wynikało ono z kłopotów związanych z zastosowaniem odpowiedniego silnika rodzimej produkcji. Prototypowe silniki dla drapieżników zamontowano zimą z roku 1938 na 939 r. Pierwszy prototyp „Wilka” otrzymał silniki sprowadzone  z Ameryki. Mimo tego płatowiec nie rozwijał zakładanej prędkości. To dyskryminowało  z planowanej seryjnej produkcji. Jeszcze w 1938 r. rozpoczęły się prace projektowe nad poprawionym „Wilka”. „Wilk” ten poprawiony stał się  PZL - 48 „Lampartem”. Rozpoczętą budowę prototypu przerwał wybuch wojny.

 

To właśnie na Okęcie wpłynęło zamówienie na dwusilnikowy samolot pasażerski  PZL - 44 „Wicher”. Nad nim pracował zespół inżyniera  Wsiewołoda Jana  Jakimiuka. Prototyp oblatano w marcu 1938 r. Co z tego wynikało ? Wynikało nic dobrego. Z produkcji zrezygnowano. Spadkobiercą dla myśliwskich PZL P - 11 miał być wspominany wcześniej PZL - 38 „Wilk”. Jak z nim było, przypomniałem kilka zdań wyżej. Dlatego przystąpiono do pracy nad PZL - 50 „Jastrząb” . „Jastrząb” był konstrukcji inżyniera Wsiewołoda Jana Jakimiuka.  Prototyp  PZL – 50 oblatano na początku 1939 r. Pojawiły się trudności w wyniku których wiosną wstrzymano produkcję seryjną. Wrócono do niej w sierpniu 1939 r. W 1938 r. podjęto decyzję budowy drugiego samolotu myśliwskiego. Był to PZL - 45 „Sokół”. Konstruktorem był inżynier Korsak. Prototyp myśliwca był w budowie. Miał być gotowy jesienią 1939 r. Zapadła decyzja,  że  Polska rezygnuje z rozwoju  lotnictwa bombowego. Dlatego zaniechano  produkcji „Łosi”. Wzrosło zapotrzebowanie na samoloty myśliwskie, Dowództwo Lotnictwa zamówiło w Podlaskiej Wytworni Samolotów PZL P -11g „Kobuz” „Kobuz” był odmianą  PZL P - 11c. Po otrzymaniu latem 1939 r. kredytu z Francji i możliwości uzyskania z tego samego kraju silników Dowództwo Lotnictwa rozważało możliwość zamówienia serii PZL P - 24H. W lecie 1939 r. biuro konstrukcyjne opracowało  kilka wstępnych projektów samolotów myśliwskich. Były to projekt inżyniera Korsaka i  projekt inżyniera Jakimiuka samolotu PZL - 56 „Kania”. „Kania” wersja rozwojowa „Jastrzębia”. Ostatecznie wybrano projekt inż. Dąbrowskiego, PZL - 55 (wcześniej znany jako PZL - 62). Inżynier Prauss opracował projekt wstępny odmiany rozwojowej „Suma” oznaczonej jako PZL  „Łosoś”. Misztal i inżynier Tarczyński rozwinęli „Lamparta” w  samolot PZL-54 „Ryś” Prace przerwał wybuch II wojny światowej. W czasie okupacji niemieckiej Państwowe Zakłady Lotnicze Wytwórnia Płatowców nr 1 otrzymały nazwę Brandenburgische Werke Warszawa - Paluch. Przeprowadzono tu remonty samolotów myśliwskich, bombowych i transportowych.

 

     Konrad RYDOŁOWSKI