Logowanie

Zdjęcie dnia

  • Jacek Grześkowiak

    Jacek Grześkowiak

Newsletter

Cotygodniowa porcja informacji lotniczych

JOOMEXT_TERMS

Pogoda

 


Dołącz do nas !

FB TW google-plus-ikona-2012 YT 

 


Centralne Warsztaty Lotnicze

 

W listopadzie 1918 r., chwilę po odzyskaniu niepodległości z myślą o wojsku zostały powołane do życia wojskowe warsztaty lotnicze. Były warsztatami remontowymi. W czasie swojegodziałaniaspełniły bardzo ważną funkcję w rozwojuprzemysłu lotniczego Polski lat 1918 – 1939. 20 grudnia 1918 r. otrzymały one nazwę Centralne Warsztaty Lotnicze. Zostały zlokalizowane w syrenim grodzie na terenie lotniska. Lotniska które miało siedzibę na Polu Mokotowskim. Zatrudnienie w nich znaleźli nasi rodacy służący wcześniej w armiach zaborczych iw niemieckich warsztatach lotniczych.

Te należące do tych ostatnich znajdowały w kilku miejscach Warszawy. Do zadańCentralnych Warsztatów Lotniczych należało remont samolotów i silników. Przez pierwsze dwa lata swoje działalności remont polegał na przywracaniu do użytku konstrukcji pozostawionych przez niemieckiego okupanta i montażu zakupionych w WielkiejBrytanii samolotów Bristol F.2B Fighter. Następnie w latach 1921 -22 warsztaty remontowały samoloty produkcji francuskiej ( Breguet XIV, SPAD S - XIII), włoskiej ( Ansaldo A-1Balilla i angielskiej ( Bristol F.2B Fighter ). Przełom lat 1923/1924 r.to prace przy De Havilland DH - 9. Kolejne lata to remonty samolotów Breguet XIV, Potez XV, Potez XXVPotez XXVIIi Breguet XIX. W tym czasie warto odnotować jako ciekawostkę, że tu w stolicy nad Wisłą Centralne Warsztaty Lotniczeprowadziły własną działalność konstrukcyjną. Rok po tym jak Polska odzyskała niepodległość zatrudniony a będący pierwszym kierownikiem CWL inżynier Karol Słowik zbudował samolot. Ten byłkopią niemieckiego samolotu Hannover - Roland CL - II. Do pierwszego lotu płatowiec wystartował9 sierpnia 1919 r.Użycie zbyt słabych linek do usztywnienia płatów przyczyniło się do rozbicia prototypu w czasie lotu pokazowego 23 sierpnia 1919 r. W 1920 r. rozpoczęto budowę prototypu polskiegosamolotu liniowego WZ - VIII innego naszego rodaka. Był nim inżynier . Władysław Zalewski. Niestety budowa tej maszyny nie została ukończona. Od 1922 r. z warsztatów mogli skorzystać studenci Sekcji Lotniczej Politechniki Warszawskiej. Ich dziełem był szybowiec SL-1. W 1924 r. powstały dwa inne SL - 2 i SL - 3. W 1925 r. Warsztaty zmieniły nazwę na Centralne Zakłady Lotnicze. W sierpniu 1926 r. został oblatany prototyp samolotu liniowego WZ – X. Konstruktorem był „poznany” wcześniej inżynier Zalewski. Samolot miał wejść do produkcji. Niestety po zakupie znacznej ilościsamolotów Potez XXV i Breguet XIX nie rozpoczęto produkcji nie podjęto. To nie zniechęciło konstruktora. Opracował projekt ciężkiego bombowca WZ –IX. Miał pecha. Jego projekt nie został zrealizowany. W latach 1925 - 1927 zbudowano dwa samoloty: D - 1 „Cykacz” i ST - 3. W 1926 r. miała być rozpoczęta budowa samolotu sportowego D - 2. Brak pieniędzy spowodował, że ta konstrukcja nie została zrealizowana. Gdy chodzi o produkcję to ta ruszyła pełną parą w połowie lat 1920-tych. Pierwszym samolotem, który trafił do produkcji seryjnej był szkolny Hanriot H - 28. W 1926 r. Centralne Zakłady Lotniczeprzejęły prawa licencyjne na samolot myśliwski Blériot SPAD S - 61C1. Rok później wyprodukowano pewną ilość tego samolotu i przeprowadzono remonty już istniejących. W „halach produkcyjnych” Centralnych Zakładów Lotniczych były także prowadzone prace remontowe silników wszystkich typów. Silników zamontowanych w samolotach, którymi dysponowało polskie lotnictwo wojskowe tamtych dni. Zajmowanie się silnikami trwało do 1926 r. W 1926 r. powstały Polskie Zakłady Skody. Do nowego trafiła produkcja i remont silników. W marcu 1928 r. na bazie Centralnych Zakładów Lotniczych powołano do życia wytwórnię płatowców o charakterze samodzielnego przedsiębiorstwa państwowego pod nazwą znaną każdemu, Państwowe Zakłady Lotnicze.

 

         Konrad RYDOŁOWSKI